Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2009/14102 sayılı kararı, idari yargı kararının uygulanmaması nedeniyle açılan bir tazminat davasında, davalı Maliye Bakanlığı yönünden 'yargı yolu bakımından görevsizlik' kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu karar, İYUK m. 28/3'ün, idari eylem ve işlemlerden doğan zararlara ilişkin davalarda 'idari yargının görevli olduğu' kuralını (İYUK m. 2) nasıl pekiştirdiğini açıklayınız.

Bu karar, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğu yönündeki temel kuralın, yargı kararının uygulanmaması halinden doğan tazminat davaları için de geçerli olduğunu net bir şekilde ortaya koyarak 'yargı yolu' ayrımını pekiştirmektedir. Kararın dayandığı hukuki temel şudur: 1. **Uyuşmazlığın Niteliği:** Bir idari yargı kararının idare tarafından uygulanmaması, idarenin kamu gücünü kullanarak gerçekleştirdiği bir 'idari eylem' veya 'eylemsizlik' niteliğindedir. Bu eylemsizlikten kaynaklanan zararın tazmini talebi de, İYUK m. 2/1-b'de tanımlanan 'idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları' kapsamına girer. 2. **Özel Düzenleme (İYUK m. 28/3):** Genel kurala ek olarak, kanun koyucu İYUK m. 28/3'te özel bir düzenleme yaparak, 'Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceğini' açıkça hükme bağlamıştır. Bu hüküm, bu tür davalarda görevli yargı yerinin 'idari yargı' olduğunu emredici bir şekilde belirtmektedir. 3. **Görev Kamu Düzenindendir:** Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen (kendiliğinden) dikkate alınması gereken bir husustur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, adli yargı mahkemesinin (asliye hukuk mahkemesi), konusu idarenin bir eylemsizliğinden kaynaklanan tazminat talebi olan bir davaya bakma görevinin bulunmadığını tespit etmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay kararı, İYUK m. 28/3'ün özel ve açık bir görev kuralı getirdiğini, bu kural uyarınca idari yargı kararlarının uygulanmamasından doğan tazminat davalarının adli yargıda değil, idari yargıda görülmesi gerektiğini vurgulamıştır. Mahkemenin, davanın esasına girmeden önce 'yargı yolu görevsizliği' nedeniyle dava dilekçesini reddetmesi ve dosyayı görevli idari yargı yerine göndermesi gerekirdi.