Muhdesatın tespiti davası, tek başına maddi vakıaların tespiti davası olarak açılabilir mi? HMK m. 106 ve 114 çerçevesinde, bu davanın açılabilmesi için davacının sahip olması gereken temel şart nedir?

Hayır, muhdesatın (bir arazi üzerindeki yapı, ağaç gibi bütünleyici parçalar) tespiti davası, tek başına maddi vakıaların tespiti amacıyla açılamaz. HMK m. 106/3, 'Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz' hükmünü amirdir. Bir tespit davasının açılabilmesi için, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun tespiti istenmelidir. Muhdesatın tespiti davasının dinlenebilmesi için davacının bu tespiti istemekte 'hukuken korunmaya değer güncel bir yararının' bulunması gerekir (HMK m. 106/2). Hukuki yarar, HMK m. 114/1-h uyarınca bir dava şartıdır. Örneğin, ortaklığın giderilmesi davası açılmışsa veya açılma ihtimali yüksekse, paydaşlardan birinin taşınmaz üzerindeki muhdesatın kendisine ait olduğunun tespiti istemekte hukuki yararı vardır. Çünkü bu tespit, ortaklığın giderilmesi sonucunda yapılacak paylaştırmayı etkileyecektir. (Kaynak: zulkufarslan.av.tr/muhdesatin-tespiti-davasinda-hukuki-yarar/)