Bir mahkeme, AYM'nin Keskin Kalem Yayıncılık pilot kararında ortaya koyduğu ilkelere rağmen, 5651 sayılı Kanun m. 9 uyarınca bir habere erişimin engellenmesine karar vermiştir. Bu karara karşı yapılan itirazda, itiraz merciinin AYM kararı karşısındaki hukuki pozisyonu ne olmalıdır? AYM pilot kararının bağlayıcılığı bu bağlamda ne anlama gelir?
İtiraz merciinin (bir üst numaralı sulh ceza hakimliği) hukuki pozisyonu, AYM pilot kararının bağlayıcılığı ilkesi çerçevesinde şekillenir. Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. **Pilot Kararın Bağlayıcılığı:** Pilot karar usulü, AYM'nin belirli bir kanun hükmünden veya uygulamadan kaynaklanan 'yapısal bir sorunu' tespit ettiği ve bu sorunun çok sayıda benzer hak ihlaline yol açtığını gördüğü durumlarda başvurduğu bir yöntemdir. Keskin Kalem Yayıncılık kararı, 5651 s.K. m.9'un uygulanmasındaki yapısal sorunları (belirsizlik, usuli güvence eksikliği vb.) tespit etmiştir. Bu kararın bağlayıcılığı şu anlama gelir: 1. **Doğrudan Uygulama Yükümlülüğü:** İtiraz mercii dahil tüm mahkemeler, önlerindeki benzer uyuşmazlıklarda AYM'nin pilot kararda ortaya koyduğu ilke ve kriterleri (ilk bakışta ihlal doktrini, orantılılık, son çare ilkesi vb.) doğrudan uygulamakla yükümlüdür. AYM'nin hukuka aykırı bulduğu bir uygulamayı devam ettiremezler. 2. **İhlal Kararı Verme Potansiyeli:** İlk kararı veren mahkemenin AYM pilot kararındaki ilkelere uymaması, kararın kendisini hukuka aykırı hale getirir. İtiraz mercii, bu durumu tespit ederek erişim engelleme kararını kaldırmalıdır. Aksi takdirde, itiraz merciinin kendisi de hak ihlalinin bir parçası haline gelir. 3. **Yapısal Sorunu Gözetme:** İtiraz mercii, uyuşmazlığın sadece somut olaydaki bir hatadan değil, AYM'nin işaret ettiği kanunun kendisinden kaynaklanan yapısal bir sorundan kaynaklandığını bilerek hareket etmelidir. Bu, özellikle ifade ve basın özgürlüğü lehine daha dar ve özenli bir yorum yapmasını gerektirir. Sonuç olarak, itiraz mercii, ilk derece mahkemesinin kararını denetlerken AYM pilot kararını bir 'ölçü norm' olarak kullanmak zorundadır. Pilot karara aykırı olarak verilmiş bir erişim engelleme kararını onaması, Anayasa m. 153'e ve hukukun üstünlüğü ilkesine aykırı olur ve yeni bir hak ihlali doğurur.