Bir tanık, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından dinlenmiş, ancak kovuşturma aşamasında mahkemenin tüm aramalarına rağmen bulunamamıştır. Bu tanığın beyanı, sanık aleyhine tek delil ise, mahkemenin CMK m. 211/1-c uyarınca bu beyanı okuyarak mahkumiyet hükmü kurması mümkün müdür? Bu durum 'tanık sorgulama hakkı' ve CMK m. 210/1 açısından nasıl değerlendirilmelidir?

Hayır, bu durumda mahkemenin tanık beyanını okuyarak mahkumiyet hükmü kurması hukuken mümkün değildir. Bu durum, hem CMK m. 210/1'in emredici hükmüne hem de Anayasa ve İHAS ile güvence altına alınan 'tanık sorgulama hakkı'na (adil yargılanma hakkının bir unsuru) aykırı olur. **Değerlendirme:** 1. **CMK m. 210/1'in Önceliği:** CMK m. 210/1, 'Olayın delili, bir tanığın açıklamalarından ibaret ise, bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir.' hükmünü içerir. Bu, çok özel ve emredici bir kuraldır. CMK m. 211/1-c'de yer alan 'tanığın duruşmada hazır bulunmasının sağlanamaması' hali, m. 210/1'in uygulama alanına giren, yani beyanın 'tek delil' olduğu durumlar için bir istisna teşkil etmez. Özel norm olan m. 210/1, genel istisna kuralı olan m. 211/1'i bu özel durumda ekarte eder. 2. **Tanık Sorgulama Hakkının İhlali:** Mahkumiyetin tek veya belirleyici delili, sanığın sorgulama imkanı bulamadığı bir tanık beyanına dayanıyorsa, savunma hakkı telafi edilemez bir şekilde kısıtlanmış olur. Sanık, tanığın güvenilirliğini, tutarlılığını, gözlemlerinin doğruluğunu test etme ve beyanlarına karşı argüman geliştirme imkanından mahrum kalır. Bu, İHAM'ın 'Al-Khawaja ve Tahery' kararında ortaya koyduğu testin üçüncü aşaması olan 'dengeleyici güvencelerin' sağlanamaması anlamına gelir. **Mahkemenin Yapması Gereken:** Mahkeme, tanığı bulmak için tüm makul çabayı göstermelidir. Eğer tanık bulunamıyorsa ve dosyada sanığın mahkumiyetine yetecek, bu beyanı destekleyen başka hiçbir bağımsız delil (örneğin, kamera kaydı, adli tıp raporu, ikrar vb.) yoksa, mahkeme 'şüpheden sanık yararlanır' (in dubio pro reo) ilkesi gereğince sanık hakkında beraat kararı vermek zorundadır. Soruşturma aşamasında alınmış ve duruşmada sınanamamış tek bir tanık beyanına dayanılarak mahkumiyet hükmü kurulamaz (sen.av.tr/tr/makale/belirleyici-delilin-tanik-beyani-olmasi-ve-tanigi-sorgulama-hakki).