İstinaf kanun yoluna başvurma hakkı olmayan (örneğin, CMK m. 272/3 uyarınca cezası kesin nitelikte olan) bir sanık, aynı davada yargılanan ve istinaf başvurusunda bulunan bir sanık lehine verilen bozma kararından 'sirayet' (CMK m. 280/3) yoluyla yararlanabilir mi? Bu durumun 'eşitlik' ve 'adalet' ilkeleri açısından önemini tartışınız.

Evet, yararlanabilir ve yararlanmalıdır. CMK m. 280/3'ün lafzı 'istinaf isteminde bulunmamış olan diğer sanıklar' şeklindedir ve bu ifadenin, istinaf hakkı olduğu halde başvurmayanlar ile istinaf hakkı kanunen kısıtlandığı için başvuramayanları da kapsayacak şekilde geniş yorumlanması gerekir. Bunun sebepleri şunlardır: 1. **Kanunun Lafzı ve Ruhu:** Madde, başvuru yapamamanın nedenine ilişkin bir ayrım yapmamıştır. Sirayetin amacı, aynı hukuki durumdaki sanıklar arasında çelişkili ve adaletsiz sonuçların doğmasını önlemektir. İstinaf hakkına sahip olup başvurmayan bir sanık sirayetten yararlanırken, aynı hukuki aykırılıktan muzdarip olan ancak cezası daha az olduğu için kanunen başvuru hakkı engellenen bir sanığın yararlanamaması, kanunun ruhuna ve amacına aykırı olur. 2. **Eşitlik ve Adalet İlkeleri:** Eğer istinaf hakkı olmayan sanık sirayetten yararlandırılmazsa, ortaya bariz bir eşitsizlik ve adaletsizlik çıkar. Örneğin, A sanığı 3 yıl, B sanığı 2 yıl hapis cezası alsın. B sanığının cezası kesin olduğu için istinaf edemesin. A sanığı istinaf etsin ve delil yetersizliğinden dolayı BAM tarafından hakkında beraat kararı verilsin. Eğer delil yetersizliği B sanığı için de geçerliyse, onun sırf cezası daha az olduğu için mahkum kalması, adalet duygusunu derinden zedeler. Sirayet kurumu, tam da bu tür adaletsizlikleri gidermek için vardır. 3. **CMK m. 306 Gerekçesinin Kıyasen Uygulanması:** Temyizde sirayeti düzenleyen CMK m. 306'nın gerekçesi, 'temyiz istemi reddolunanları' da kapsama dahil etmiştir. İstinaf başvurusu 'kesinlik' nedeniyle reddedilen sanığın durumu da buna benzetilebilir. Haklara ilişkin kuralların dar değil, geniş yorumlanması esastır. Sonuç olarak, 'sen.av.tr'deki makalede de savunulduğu gibi, CMK m. 280/3'ün etkisini sanık aleyhine daraltmak, Ceza Yargılaması Hukukunun kamu hukuku niteliği ve adaleti sağlama amacı ile bağdaşmaz. Bu nedenle istinaf hakkı olmayan sanık da sirayetten yararlanmalıdır.