İstinaf kanun yoluna başvurmayan bir sanığın, başvuran bir sanık lehine verilen ve duruşma açılmasını gerektiren bir BAM kararından (örneğin, CMK m. 280/1-g) yararlanması durumunda, bu sanığın açılacak duruşmaya katılım hakkı var mıdır? Bu konudaki lehe ve aleyhe argümanları tartışınız.
Bu konu doktrinde ve uygulamada tartışmalı olmakla birlikte, 'sen.av.tr' adresindeki makalede savunulan ve ceza muhakemesi ilkeleriyle uyumlu olan görüş, sanığın duruşmaya katılım hakkının olduğudur. **Lehe Argümanlar (Katılım Hakkı Vardır):** 1. **CMK m. 280/3'ün Lafzı:** Madde, 'verilen kararlardan yararlanırlar' demektedir. Duruşma açılması kararı da CMK m. 280/1-g uyarınca 'verilen bir karardır'. Dolayısıyla sirayet, sadece nihai hükmü değil, yargılama sürecini başlatan ara kararları da kapsamalıdır. Sanık sadece sonuçtan değil, sürece katılarak lehe sonucun oluşmasına katkıda bulunma hakkından da yararlanmalıdır. 2. **Savunma Hakkı ve Çelişmeli Yargılama:** Eğer sirayet sadece nihai karara uygulanırsa, sanık kendi hakkındaki delillerin tartışıldığı, belki de aleyhine yeni tanıkların dinleneceği bir duruşmaya katılamamış olur. Bu, savunma hakkının ve çelişmeli yargılama ilkesinin özünü zedeler. 3. **Maddi Gerçeğe Ulaşma:** Sanığın duruşmada bulunması, sorular sorması ve kendi delillerini sunması, bölge adliye mahkemesinin maddi gerçeğe daha sağlıklı ulaşmasına hizmet eder. 4. **Kanun Yollarının Amacı:** İstinafın amacı, Yargıtay'ın iş yükünü azaltmak ve uyuşmazlıkları daha erken bir aşamada çözmektir. Sanığın duruşmaya dahil edilmemesi ve sonrasında hak ihlali iddiasıyla kanun yararına bozma veya Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yollarına gitmesi, bu amaçla çelişir. **Aleyhe Argümanlar (Katılım Hakkı Yoktur):** 1. **Kesinleşmiş Hüküm:** Kanun yoluna başvurmayan sanık hakkındaki hüküm kesinleşmiştir. Sirayet, bu kesinleşmeyi tamamen ortadan kaldıran ve sanığa yeniden tam bir taraf sıfatı kazandıran bir kurum değildir; sadece lehe sonuçtan 'yararlanma' imkanıdır. 2. **İhsas-ı Rey Tehlikesi:** Sirayet edecek sanığı duruşmaya dahil etmek, mahkemenin o sanık hakkında da lehe bir karar vereceği yönünde 'görüşünü belli etmesi' (ihsas-ı rey) olarak yorumlanabilir. 3. **Taleple Bağlılık:** Sanık, kanun yoluna başvurmayarak yargılamanın o aşamasına katılma iradesi göstermemiştir. Mahkemenin onu re'sen duruşmaya dahil etmesi, taleple bağlılık ilkesine aykırıdır. **Sonuç:** Ceza muhakemesinin amacı, savunma hakkının kutsallığı ve adil yargılanma hakkı göz önüne alındığında, lehe argümanlar daha güçlüdür. Sanık, sadece kararın sonucundan değil, kararın oluştuğu süreçten de yararlanmalı ve duruşmaya katılma hakkına sahip olmalıdır (sen.av.tr/tr/makale/istinaf-kararlarinin-diger-saniklara-sirayeti-ve-direnme-sorunu).