AYM'nin Keskin Kalem Yayıncılık pilot kararında, 5651 sayılı Kanun m. 9'daki yapısal sorunun giderilmesi için yasama organına sunduğu usuli güvencelere ilişkin temel öneriler nelerdir?

AYM, pilot kararında ifade ve basın özgürlüğü ihlallerinin sistematik hale gelmesini önlemek için yasama organına şu temel önerilerde bulunmuştur: 1. **Çelişmeli Yargılama ve Etkili İtiraz:** Mevcut sistemde itiraz makamı olan sulh ceza hakimlikleri, erişimin engellenmesi kararından etkilenen tarafların (yayıncı, gazeteci vb.) iddia ve delillerini sunabileceği, yargılamaya aktif katılımını sağlayan 'çelişmeli bir yargılama' sunmakla görevlendirilmelidir. Bu, yargılamanın ilk aşamasındaki tek taraflı (ex parte) incelemenin eksikliklerini telafi etmelidir. 2. **Etkili Adli Denetim:** İtiraz makamı uyuşmazlığın esası hakkında ilk kez karar vereceği için, bu karara karşı etkili bir adli denetim mekanizması oluşturulmalıdır. AYM, bu kararların 'istinaf veya temyiz mercii denetimine açılmasının' demokratik düzen için yaşamsal önemde olduğunu vurgulamıştır. Bu, üçüncü derece bir yargılama yolunun getirilmesini işaret etmektedir. 3. **Son Çare (Ultima Ratio) İlkesi:** Kanun metninde, erişimin engellenmesi kararının 'zorunlu veya istisnai bir tedbir' ve 'başvurulabilecek en son çare' olduğu açıkça belirtilmelidir. 4. **Alternatif Yöntemler ve Orantılılık:** Yapılacak düzenlemede, erişim engellemesi dışında tekzip, cevap hakkı, içeriğin bulanıklaştırılması gibi 'alternatif araçlara' yer verilmeli ve hakimin bu tedbire başvurmadan önce bir 'etki değerlendirmesi' yaparak ulaşılmak istenen amaç ile kullanılacak araç arasında makul bir denge kurma yükümlülüğü getirilmelidir (sen.av.tr/tr/makale/erisimin-engellenmesi-hakkinda-aym-pilot-karari).