HMK m. 248'de sayılan kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme hakkı, aynı zamanda CMK m. 45'te de ceza yargılaması için öngörülmüştür. Bu hakkın hem hukuk hem de ceza yargılamasında yer almasının temel felsefesi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #248355

Bu hakkın her iki temel usul kanununda da yer almasının temel felsefesi, 'aile birliğinin ve aile bireyleri arasındaki güven ve sadakat bağlarının korunması' ve Anayasa'nın 38. maddesindeki 'hiç kimsenin kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamayacağı' ilkesidir. Kanun koyucu, bir kişiyi, en yakınları (eşi, çocuğu, annesi, babası, kardeşi vb.) aleyhine tanıklık yapmaya zorlamanın, o kişiyi çok ağır bir manevi ve psikolojik ikilem içinde bırakacağını ve aile bağlarını onarılamaz şekilde zedeleyeceğini kabul etmiştir. Bu nedenle, maddi gerçeğe ulaşma amacı ile aile kurumunun korunması amacı arasında bir denge kurarak, bu kişilere tanıklıktan çekinme hakkı tanımıştır. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-248-kisiler-sebebiyle-tanikliktan-cekinme.html ve cmk-madde-45)