CMK m. 43'e göre, 'tanıklıktan çekinme' hakkının hukuki niteliği nedir? Mahkeme, çekinme hakkı olan bir tanığı, bu hakkı kendisine hatırlatmadan dinleyebilir mi?

Tanıklıktan çekinme, bir 'hak'tır, yükümlülük değil. Tanıklıktan çekinme hakkı olan kişi (sanığın nişanlısı, eşi, yakını vb.), bu hakkını kullanmayıp tanıklık yapmak isteyebilir. Ancak, CMK m. 43/2 uyarınca, mahkemenin, dinlemeden önce, tanığa 'tanıklıktan çekinme hakkının bulunduğunu' hatırlatması (ihtar etmesi) 'zorunludur'. Bu ihtar yapılmadan dinlenen ve çekinme hakkı olan tanığın beyanları, 'hukuka aykırı delil' niteliği taşır ve hükme esas alınamaz. Bu, adil yargılanma hakkının ve kimsenin yakınları aleyhine tanıklık yapmaya zorlanamayacağı ilkesinin bir güvencesidir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-43-taniklik-ve-yeminden-cekinme.html)