HMK m. 238'e göre, mahkemenin, tarafların talebi olmaksızın, uyuşmazlığın aydınlatılması için kendiliğinden tanık dinleme yetkisi var mıdır?
Kural olarak yoktur. HMK'da 'taraflarca getirilme ilkesi' (m. 25) esastır ve delilleri taraflar gösterir. Hakim, tarafların göstermediği bir tanığı kendiliğinden dinleyemez. Ancak, HMK m. 238/2, bu kurala çok sınırlı bir istisna getirir. Hakim, sadece 'dava ile ilgili olup, adı bir belgede (senet, mektup, fatura vb.) yazılı olan' ancak taraflarca tanık olarak gösterilmemiş kişileri, 'kendiliğinden' tanık olarak dinleyebilir. Bu, hakimin re'sen tanık dinleme yetkisinin, sadece adı dosyaya girmiş bir belgede geçen kişilerle sınırlı olduğunu gösterir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-238-tanik-dinleme-zamani.html)