Bölge adliye mahkemesi, sadece sanık lehine yapılan bir istinaf başvurusu üzerine duruşma açarak yaptığı yargılamada, suç vasfını sanığın aleyhine olacak şekilde değiştirebilir mi? Bu durumda 'kazanılmış hak' (reformatio in peius yasağı) ve 'sirayet' ilkeleri nasıl işler?

Evet, bölge adliye mahkemesi suç vasfını sanığın aleyhine değiştirebilir, ancak bu durumun ceza miktarına yansıması 'kazanılmış hak' (aleyhe bozma yasağı) ilkesiyle sınırlıdır. Durum şu şekilde işler: 1) Suç Vasfının Değişmesi: Mahkemeler suçun hukuki nitelendirmesiyle bağlı değildir (CMK m.225). BAM, yaptığı yargılamada eylemin, ilk derece mahkemesinin kabul ettiğinden daha ağır bir suçu oluşturduğuna kanaat getirebilir. 2) Kazanılmış Hak: Eğer istinaf başvurusu sadece sanık lehine yapılmışsa (savcı veya katılan aleyhe başvurmamışsa), BAM'ın vereceği yeni ceza, ilk derece mahkemesinin verdiği cezadan daha ağır olamaz (CMK m.307/5'in kıyasen uygulanması). BAM, suç vasfını aleyhe değiştirse bile, ceza miktarını ilk karardaki seviyede tutmak zorundadır. 3) Sirayet: Bu aleyhe vasıflandırma kararı, istinaf yoluna başvurmamış olan diğer sanıklara sirayet etmez. Çünkü CMK m.280/3, sirayetin sadece 'sanık lehine olması halinde' uygulanacağını açıkça belirtir. Aleyhe bir sonuç, istinaf etmeyen sanığı etkilemez; onun kesinleşen hükmü korunur.