CMK m. 280/1-a ve CMK m. 303/1-a hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) duruşma açmaksızın, dosya üzerinden 'beraat' veya 'davanın düşmesi' kararı verebilir mi?

Evet, verebilir. Her ne kadar CMK m. 280'nin genel yapısı, BAM'ın esastan bir karar için duruşma açması gerektiğini ima etse de, CMK m. 280/1-a, istisnai bir yetki tanımaktadır. Bu madde, BAM'ın CMK m. 303/1'de sayılan hallerde (bazı istisnalar hariç) hükmü düzelterek esastan reddedebileceğini belirtir. CMK m. 303/1-a ise, 'olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraata veya davanın düşmesine... hükmolunması' gereken hallerde Yargıtay'a (ve dolayısıyla atıf nedeniyle BAM'a) bu kararları doğrudan verme yetkisi tanır. Dolayısıyla, BAM yaptığı dosya incelemesinde, ek bir delil toplanmasına veya tanık dinlenmesine gerek kalmaksızın, mevcut delil durumuna göre sanığın suçsuzluğunun açıkça anlaşıldığı veya dava şartının ortadan kalktığı (örneğin zamanaşımı) durumlarda, duruşma açmaksızın ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak 'derhal beraat' veya 'davanın düşmesi' kararı verebilir. Bu, usul ekonomisi ve sanığın bir an önce aklanma hakkı ile uyumlu, istisnai bir yetkidir.