Tanık sorgulama hakkı (İHAS m. 6/3-d) ile 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkeleri arasında nasıl bir ilişki vardır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #24748

Tanık sorgulama hakkı, 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkelerinin somut bir tezahürü ve güvencesidir. İlişki şu şekildedir: 1) Çelişmeli Yargılama: Bu ilke, tarafların yargılamaya konu tüm delillerden haberdar olmasını ve bu delillere karşı iddia ve savunmalarını sunabilmesini gerektirir. Tanık sorgulama hakkı, savunma makamına, aleyhindeki en önemli delillerden biri olan tanık beyanının doğruluğunu, tutarlılığını ve tanığın güvenilirliğini mahkeme önünde test etme ve çürütme imkanı vererek çelişmeli yargılama ilkesini hayata geçirir. 2) Silahların Eşitliği: Bu ilke, iddia ve savunma makamlarının usuli haklar bakımından eşit imkanlara sahip olmasını gerektirir. İddia makamı (savcılık) aleyhe tanık dinletebiliyorsa, savunma makamının da bu tanığa doğrudan soru sorabilmesi (çapraz sorgu), onun beyanlarına itiraz edebilmesi ve kendi lehe tanıklarını aynı koşullarda dinletebilmesi gerekir. Tanık sorgulama hakkı, iddia makamının delil sunma gücünü, savunmanın delili test etme gücüyle dengeleyerek silahların eşitliğini sağlar. Bu hak olmadan, savunma iddia karşısında dezavantajlı bir konuma düşer ve yargılama adil olmaktan çıkar.