İHAM ve AYM'nin, duruşmada hazır edilmeyen bir tanığın beyanının mahkumiyete esas alınıp alınamayacağını değerlendirirken uyguladığı 'üç aşamalı test'in adımları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #24746

İHAM (Al-Khawaja ve Tahery/Birleşik Krallık kararı) ve AYM'nin benimsediği üç aşamalı testin adımları şunlardır: 1) Geçerli Neden (Good Reason): İlk olarak, tanığın mahkemede hazır edilememesinin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığı araştırılır. Örneğin, tanığın ölmüş olması, yurtdışında bulunması ve ulaşılamaması, korku nedeniyle ifade verememesi gibi nedenler geçerli sebep sayılabilir. 2) Tek veya Belirleyici Delil Olup Olmadığı (Sole or Decisive Rule): İkinci olarak, sanığın sorgulama imkanı bulamadığı bu tanığın beyanının, mahkumiyetin dayandığı 'tek veya belirleyici' delil olup olmadığı değerlendirilir. Eğer tanık beyanı dışında mahkumiyete yetecek nitelikte başka güçlü deliller varsa, ihlal riski azalır. 3) Telafi Edici Güvenceler (Counterbalancing Factors): Son olarak, eğer sorgulanamayan tanık beyanı tek veya belirleyici delil ise, savunma tarafının bu nedenle maruz kaldığı dezavantajı telafi edecek yeterli karşı dengeleyici güvencelerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu güvenceler arasında; sanığa olayın kendi versiyonunu anlatma ve delillerini sunma imkanı tanınması, tanığın beyanını destekleyen başka doğrulayıcı delillerin varlığı, tanığın güvenilirliğinin başka yollarla (örneğin video kaydını izleyerek) test edilmesi gibi unsurlar yer alır. Bu üç adım birlikte değerlendirilerek yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığına karar verilir.