Bir belediye, kendi sınırları içindeki özel mülkiyete tabi bir araziye, malikin rızası olmadan kamu yararı amacıyla (örneğin yol genişletme) bir yapı yaparsa, arazi malikinin TMK m. 722-724 kapsamındaki hakları nelerdir? Kamulaştırma süreci burada nasıl bir rol oynar?

Eğer belediye, özel mülkiyete tecavüz ederek yapı yapmışsa, arazi maliki TMK m. 722 vd. hükümlerine (malzemenin sökülmesini isteme, tazminat isteme, şartları varsa arazinin mülkiyetinin malzeme sahibine devrini isteme) başvurabilir. Ancak, belediyenin eylemi kamu yararı amacı taşıyorsa ve kamulaştırma yetkisi varsa, bu durum 'fiili kamulaştırma' veya 'kamulaştırmasız el atma' olarak nitelendirilebilir. Bu durumda arazi maliki, belediyeye karşı bedel tespiti ve tescil davası açarak arazisinin bedelini ve uğradığı diğer zararları (ecrimisil vb.) talep edebilir. Kamulaştırma Kanunu hükümleri öncelikli olarak uygulanır. Yapının kal'i (yıkımı) talebi, kamu yararı nedeniyle zorlaşabilir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/belediye-tasinmazi-uzerine-insaat/ - Kamulaştırma Hukuku ve Eşya Hukuku ilkeleri.)