Anayasa Mahkemesi, CMK md. 231/5'te HAGB kararlarına karşı sadece 'itiraz' kanun yolunun öngörülmesini hangi gerekçelerle Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir? Bu iptal kararının 'etkili başvuru hakkı' ve 'iki dereceli yargılanma hakkı' açısından önemi nedir?

Anayasa Mahkemesi, CMK md. 231/5'te yer alan ve HAGB kararlarına karşı yalnızca itiraz kanun yolunu öngören kuralı, Anayasa'nın 36. (adil yargılanma hakkı) ve 40. (etkili başvuru hakkı) maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. İptal gerekçeleri özetle şunlardır: HAGB kararları, sanık hakkında suç işlediği kanaatini barındırmasına ve belirli hukuki sonuçlar doğurmasına rağmen, itiraz merciinin (genellikle Ağır Ceza Mahkemesi) incelemesinin çoğunlukla dosya üzerinden ve şekli koşullarla sınırlı kalması, iddia ve delillerin yeterince dikkate alınmaması, kararların yetersiz gerekçelerle verilmesi, bu yolun uygulamada başarı şansı sunmaması. Bu durumun, temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalelerin giderilmesinde ve keyfi davranışların önlenmesinde bireye tanınan etkili başvuru hakkını zedelediği belirtilmiştir. İptal kararı, HAGB gibi önemli sonuçları olan bir kararın daha kapsamlı bir denetimden (örneğin istinaf gibi) geçmesi gerektiği yönünde bir beklenti yaratmış, iki dereceli yargılanma hakkının bir gereği olarak yorumlanmıştır. (Not: Bu iptal kararı sonrası yasal düzenleme yapılması beklenmektedir.) (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/hagb-kararina-itiraz-hukmunun-iptali/)