Sebepsiz zenginleşme davası (TBK md. 77 vd.) açılabilmesinin temel şartları nelerdir? 'Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyin geri istenememesi' (TBK md. 81) kuralının kapsamı ve istisnaları neler olabilir?

Sebepsiz zenginleşme davasının temel şartları şunlardır: 1) Bir tarafın malvarlığında bir zenginleşme (artış) meydana gelmesi. 2) Diğer tarafın malvarlığında bir fakirleşme (azalma) olması. 3) Zenginleşme ile fakirleşme arasında illiyet (nedensellik) bağı bulunması. 4) Zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmaması. TBK md. 81'e göre, hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Örneğin, rüşvet olarak verilen para veya kumar borcu için yapılan ödeme bu kapsamdadır. Ancak, bu kural mutlak değildir. Eğer para verilirken alan kişinin hukuka veya ahlaka aykırı bir amaç güttüğü, verenin ise böyle bir amacı olmadığı veya bu amaca zorlandığı durumlarda ya da kamu düzeni mülahazalarıyla iadenin gerektiği durumlarda istisnalar söz konusu olabilir. Ayrıca, madde 'Ancak, açılan davada hâkim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir.' hükmünü de içermektedir, bu da hakimin takdir yetkisini gösterir. Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıldır (TBK md. 82). Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Kaynak: avmehmetgenc.com/blog/sebepsiz-zenginlesme-davasi/76)