Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 284'te düzenlenen 'direnme yasağı' ne anlama gelir? Bu yasak hangi mahkeme kararlarına karşı geçerlidir ve istisnaları var mıdır?

CMK madde 284'e göre, bölge adliye mahkemesi (istinaf mahkemesi) kararlarına ve hükümlerine karşı ilk derece mahkemeleri direnemez; ayrıca bu kararlara karşı (kural olarak) başka bir kanun yoluna gidilemez. Yani, bölge adliye mahkemesinin verdiği bir bozma kararına ilk derece mahkemesi uymak zorundadır, önceki kararında direnemez. Aynı şekilde, bölge adliye mahkemesinin esastan verdiği bir karara karşı da kural olarak başka bir başvuru yolu kapalıdır. Ancak, maddenin ikinci fıkrasında 'İtiraz ve temyize ilişkin hükümler saklıdır' denilmektedir. Bu, CMK'nın belirli hallerde bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı itiraz (örneğin tutuklulukla ilgili kararlar) veya temyiz (Yargıtay'a başvuru, CMK md. 286'daki şartlarla) yollarının açık olabileceği anlamına gelir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2017/6924 E. sayılı kararı da, bölge adliye mahkemesinin bozma ilamının kesin ve bağlayıcı nitelikte olduğunu, ilk derece mahkemesinin buna karşı verdiği görevsizlik (direnme niteliğinde) kararının yok hükmünde olduğunu belirtmiştir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-284-direnme-yasagi.html, CMK md. 284, Yargıtay 5. Ceza Dairesi E: 2017/6924, K: 2018/137)