Kamu görevinden ihraç edildikten sonra Olağanüstü Hal Komisyonu kararı veya idari yargı kararıyla göreve iade edilen kamu görevlilerine, ihraç edildikleri süre boyunca ödenmeyen maaşlarının toplu olarak ödenmesi sırasında uygulanan gelir vergisi kesintisi, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın özelgeleri doğrultusunda hangi tarihteki matraha göre yapılmaktadır? Bu uygulamanın, kamu görevlileri açısından yarattığı potansiyel vergi yükü sorununu bir örnekle açıklayınız.
Göreve iade edilen kamu görevlilerine, 7075 sayılı Kanun’un 10. maddesi gereğince ihraç edildikleri süre boyunca ödenmeyen mali ve sosyal hakları toplu olarak ödenmektedir. Uygulamada, kamu idareleri Gelir İdaresi Başkanlığı’nın özelgeleri doğrultusunda, bu toplu ücret ödemesini, ücret hangi tarihte ödenmişse o tarihteki gelir vergisi matrahına dahil ederek vergilendirme yapmaktadırlar. Bu uygulama, kamu görevlileri için önemli bir vergi yükü sorununa yol açmaktadır. Normalde her yıl ayrı ayrı ve daha düşük vergi dilimlerinden (%15, %20) vergilendirilecek olan ücret gelirleri, toplu olarak tek bir yılda ödendiği için, o yılın gelir vergisi tarifesindeki daha üst dilimlere (%27, %35) tabi olmaktadır. Bu durum, net gelirde yaklaşık %12'lik bir kayba neden olabilmektedir. Örnek: Bir kişinin 2017, 2018, 2019 yıllarında görevde olmadığını ve 2020 yılı başında görevine iade edilip kendisine 3 yıl için 130.000 TL toplu ücret ödemesi yapıldığını varsayalım. Eğer bu ödeme 2020 yılı matrahına tek seferde eklenirse: - 22.000 TL için %15 = 3.300 TL - Sonraki 27.000 TL (49.000-22.000) için %20 = 5.400 TL - Sonraki 71.000 TL (120.000-49.000) için %27 = 19.170 TL - Sonraki 10.000 TL (130.000-120.000) için %35 = 3.500 TL Toplam vergi: 31.370 TL olacaktır. Ayrıca, bu ödeme nedeniyle o yılki sonraki aylık maaşları da doğrudan %35'lik dilimden vergilendirilmeye başlanacaktır. Oysaki bu gelirler ait oldukları yıllarda ayrı ayrı vergilendirilseydi toplam vergi yükü çok daha düşük olacaktı. Bu durumla karşılaşan kamu görevlileri, vergi kesintisine karşı Vergi Mahkemesi'nde iptal ve iade davası açabilir veya düzeltme-şikayet yollarını işletebilirler. (Kaynak: or.av.tr/goreve-iade-edilen-kamu-gorevlilerinde-yuksek-vergi-sorunu/, 7075 sayılı Kanun md. 10)