Mahkeme tarafından tanık olarak çağrılan bir kişinin, usulüne uygun çağrıya rağmen mazeret bildirmeden mahkemeye gitmemesinin hukuki sonuçları nelerdir? Hangi durumlarda bir kişi tanıklıktan çekinebilir (HMK md. 248 ve devamı)?

Usulüne uygun olarak çağrıldığı halde mazeret bildirmeden mahkemeye gelmeyen tanık, mahkeme kararıyla zorla getirtilir. Ayrıca, gelmemesinin sebep olduğu giderlere ve beş yüz Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına hükmolunur (HMK md. 245). Zorla getirtilen tanık, daha önce gelmemesini haklı gösterecek sebepleri sonradan bildirirse, aleyhine hükmedilen giderler ve disiplin para cezası kaldırılır. Tanıklıktan çekinilebilecek durumlar HMK md. 248'de kişisel nedenlerle (belirli derecedeki akrabalık ilişkileri) ve HMK md. 249-250'de sır nedeniyle veya menfaat ihlali tehlikesi nedeniyle düzenlenmiştir. Kişisel nedenlerle çekinme hakkı olanlar: Nişanlı, eş veya eski eş, altsoy-üstsoy, eşin altsoy-üstsoyu, evlatlık, belirli derecedeki kan ve kayın hısımları. Sır nedeniyle çekinme: Kanun gereği sır olarak korunması gereken bilgiler, kişinin beyanının kendisine veya HMK md. 248'de sayılan yakınlarına maddi zarar verecekse, şeref veya itibarını ihlal edecek ya da ceza soruşturmasına/kovuşturmasına neden olacaksa, meslek veya sanatına ait sırların ortaya çıkmasına sebebiyet verecekse tanıklıktan çekinilebilir. (Kaynak: oner.av.tr/mahkemede-taniklik-yapma/, HMK md. 245, 248, 249, 250)