Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK), dava dilekçesinde ve cevap dilekçesinde tarafların dayanmadığı bir vakıayı (olguyu) hâkimin kendiliğinden dikkate alıp hükmüne esas alması mümkün müdür? Bu kuralın boşanma davalarındaki geçerliliğini Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/15224 E. sayılı kararını referans alarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #23859

Hayır, mümkün değildir. HMK m. 25/1'de düzenlenen 'taraflarca getirilme ilkesi' uyarınca, kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve hükmüne esas alamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/15224 E., 2018/4467 K. sayılı kararı, bu ilkenin boşanma davalarında da geçerli olduğunu teyit etmiştir. TMK m. 184, boşanma yargılaması için bazı özel kurallar getirse de, bu kurallar arasında tarafların dayanmadığı vakıaların hâkim tarafından re'sen dikkate alınacağına dair bir istisna yoktur. Karara konu olayda, mahkemenin, davacı kadının dava dilekçesinde dayanmadığı bir 'şiddet' vakıasını davalı erkeğe kusur olarak yüklemesi, taraflarca getirilme ilkesine aykırı bulunmuş ve bozma sebebi sayılmıştır.