İmar Kanunu Madde 42'de imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve haller için öngörülen idari para cezaları nasıl hesaplanır? Özellikle ruhsatsız yapı, ruhsat ve eklerine aykırı yapı ve aykırılık nedeniyle can/mal emniyetini tehdit etme durumlarında ceza miktarı nasıl değişir?

İmar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı idari müeyyideler uygulanır. İdari para cezaları, yapının inşaat alanı üzerinden (metrekare başına) belirlenen yapı sınıf ve gruplarına göre hesaplanır. Ek olarak, bazı durumlarda bu ceza miktarına yüzde oranında artırımlar uygulanır. Örneğin: * Ruhsatsız ise cezanın % 180'i ilave edilir. * Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyorsa cezanın % 50'si ilave edilir. * Can ve mal emniyetini tehdit ediyorsa cezanın % 100'ü ilave edilir. * Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100'ü ilave edilir. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. Ayrıca, bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yapı sahibine ve yapı müteahhidine ayrıca ilave edilir. Bu ilave ceza, bir ay içinde aykırılık giderilirse tahsil edilmez (3194 Sayılı Kanun Madde 42).