İş Kanunu Madde 30'da yer alan 'engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu'nu açıklayınız. Özel sektör ve kamu işyerleri için belirlenen oranlar nelerdir? Bu yükümlülüğe aykırılık halinde uygulanan idari para cezası nereye tahsil edilir?

İş Kanunu Madde 30'a göre, işverenler *elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları* özel sektör işyerlerinde *yüzde üç engelli*, kamu işyerlerinde ise *yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü* işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Bu kapsamda çalıştırılacak işçiler Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlanır. Bu yükümlülüğe aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline, çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından muaf tutulamaz. Tahsil edilen cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, iş bulmalarını sağlayacak destek teknolojileri, işe yerleştirilmeleri, işe ve işyerine uyumun sağlanması gibi projelerde kullanılır (4857 Sayılı Kanun Madde 30, Madde 101).