1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında, bildirim ve izin şartına uyulmadan yurt dışına altın çıkarılması durumunda uygulanan idari para cezasının Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmesinin temel gerekçeleri nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #232075

Anayasa Mahkemesi'nin ilgili kararında (başvuruya konu olayda), 1567 sayılı Kanun'un, kıymetli madenlerin izinsiz yurttan çıkarılması halinde eşyanın rayiç bedeli kadar (teşebbüs halinde yarısı kadar) idari para cezası öngörmesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Temel gerekçeler şunlardır: Kanun, mahkemelere somut olayın şartlarına göre yargısal denetim yapma ve müdahalenin orantılı olup olmadığını değerlendirme imkânı tanımamaktadır. Failin kusur derecesi, beyan edilen paranın/altının kaynağı, kuralla korunmak istenen meşru amacın ne ölçüde zarar gördüğü gibi hususların yargı mercilerince değerlendirilmesine olanak vermemekte, şahsileştirme imkanı sunmamaktadır. Olayda altının herhangi bir suça konu olmadığı veya kaynağının belirsiz olmadığı halde, sabit bir oranla (somut olayda %50) ceza verilmesi, kişiye aşırı bir külfet yüklemiş ve mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki adil dengeyi bozmuştur.