Trafik kazalarında polis veya jandarma tarafından tutulan kaza tespit tutanaklarındaki kusur oranlarına itiraz süreci nasıl işler? Kişilerin kendi aralarında düzenlediği kaza tespit tutanaklarına itirazdan farkı nedir?
Trafik kazalarında kusur oranlarına itiraz süreci, tutanağın kim tarafından düzenlendiğine göre farklılık gösterir: 1. Kişilerin Kendi Aralarında Düzenlediği Kaza Tespit Tutanağı (Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı): Bu tutanaklar sigorta şirketlerine iletilir ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından değerlendirilerek kusur oranları belirlenir. Taraflar, SBM tarafından belirlenen bu kusur oranlarına, kararın kendilerine tebliğinden veya e-Devlet üzerinden öğrenmelerinden itibaren genellikle 7 gün (metinde bu süre belirtilmiş, ancak güncel mevzuatta bu süre farklılık gösterebilir, genellikle 5 iş günü gibi) içinde SBM nezdinde veya sigorta şirketi aracılığıyla itiraz edebilirler. İtiraz sonucu değişmezse veya tatmin edici olmazsa, uyuşmazlığın miktarına göre Tüketici Hakem Heyeti'ne veya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne (eğer ticari bir uyuşmazlıksa) ya da Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurularak kusur oranının tespiti ve tazminat talep edilebilir. Sigorta Tahkim Komisyonu da bir diğer başvuru yoludur. 2. Polis veya Jandarma Tarafından Tutulan Kaza Tespit Tutanakları: Bu tutanaklar resmi belge niteliğindedir. Bu tutanaklardaki tespitlere (kusur oranı, olayın oluş şekli vb.) karşı doğrudan e-Devlet üzerinden bir itiraz mekanizması yoktur. Bu tutanaklardaki kusur değerlendirmesine katılmayan taraf, açılacak bir tazminat davasında veya ceza davasında bu tutanağın aksini iddia edebilir ve mahkemeden bilirkişi incelemesi talep ederek kusur oranının yeniden belirlenmesini isteyebilir. Metinde belirtildiği üzere, bu tutanaklara karşı Sulh Ceza Hakimliklerine itiraz edilebileceği ifade edilmiştir. Bu, özellikle idari para cezası gibi yaptırımlarla birlikte düzenlenen tutanaklar için geçerli olabilir. Ancak genel olarak kusur oranının tespiti ve tazminat talepleri hukuk mahkemelerinde görülür. Resmi belge niteliğindeki tutanaklara karşı ispat yükü, aksini iddia eden taraftadır.