Miras ortaklığının (elbirliği mülkiyetinin) sona erme şekillerinden 'elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi' davasının (TMK md. 644) amacı ve işleyişi nasıldır? Bu dava sonucunda miras ortaklığı nasıl bir değişime uğrar?

Miras ortaklığı, mirasçıların tereke üzerindeki mülkiyetinin elbirliğiyle (iştirak halinde) mülkiyet şeklinde olmasıdır. Bu durumda mirasçılar, terekeye dahil mallar üzerinde tek başlarına tasarruf edemezler, tüm kararlar oybirliğiyle alınır. Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davası (TMK md. 644), mirasçılardan birinin talebi üzerine, terekeye dahil belirli bir mal veya tüm tereke üzerindeki elbirliği mülkiyetinin, her mirasçının payının belli olduğu paylı mülkiyete çevrilmesini amaçlar. Bu dava Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Mahkeme, diğer mirasçılara durumu tebliğ eder ve itirazları olup olmadığını sorar. Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmezse veya mirasçılardan biri belirlenen sürede paylaşma davası açmazsa, mahkeme elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verir. Bu kararla birlikte, her mirasçının tereke malı üzerindeki soyut payı somutlaşır (örneğin 1/3, 1/4 gibi) ve mirasçılar kendi payları üzerinde (diğer paydaşların yasal önalım hakkı gibi hakları saklı kalmak kaydıyla) daha serbest tasarrufta bulunabilirler. Miras ortaklığı bu mal veya mallar açısından sona ermiş olur, ancak terekenin tamamen tasfiyesi anlamına gelmez.