Eziyet yasağının ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuruda, ceza yargılaması sonucunda verilen hükmün 'caydırıcılığı sağlamaması' ve 'mağduriyeti gidermede yetersiz olması' Anayasa Mahkemesi tarafından nasıl değerlendirilmiştir? HAGB kurumunun uygulanması bu bağlamda neden eleştirilmiştir?
Anayasa Mahkemesi'nin (www.zulkufarslan.av.tr/fiziksel-siddet-nedeniyle-tazminat/ adresindeki karar özeti) değerlendirmesine göre, başvurucunun zorunlu askerlik hizmeti sırasında üstü tarafından fiziksel şiddete maruz kalması ve bu eylem nedeniyle yapılan ceza yargılamasında faile verilen cezanın (1 yıl hapis, takdiri indirimle 10 ay, ardından HAGB) eziyet yasağının hem maddi hem de usul boyutunu ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Mahkeme, verilen cezanın alt sınıra yakın olduğunu, sanığın asker kişi olması, kamu gücü kullanması, şiddetin astına yönelik ve kelepçeli iken uygulanması gibi ağırlaştırıcı unsurların gerekçede yeterince tartışılmadığını ve cezanın caydırıcılığı sağlayamayacak, mağduriyeti gidermede yetersiz kalacak şekilde belirlendiğini ifade etmiştir. HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) kurumunun uygulanması da eleştirilmiştir. Mahkeme, HAGB kararı verilebilmesi için objektif ve subjektif koşulların bulunduğunu, ancak somut olayda sanığın asker kişi olması ve kasıtlı bir şiddet eylemi sergilemesi gibi hususların HAGB takdirinde yeterince değerlendirilmediğini, salt kanundaki ifadelerin tekrarıyla HAGB'nin gerekçelendirildiğini belirtmiştir. Kasıtlı fiziksel şiddet eylemine ilişkin bir suçta, yasal zorunluluk olmamasına ve tam bir takdir yetkisi bulunmasına rağmen, sanık hakkında hiçbir hukuki sonuç doğurmayacak HAGB müessesesinin uygulanmasının, hakimlerin takdir yetkilerini bu tür eylemlerin hoş görülemeyeceğini göstermek yerine, sonuçlarını olabildiğince aza indirgemek yönünde kullandıkları kanaatine yol açtığını vurgulamıştır. Bu durumun 'cezasızlık' sonucunu doğurarak benzer ihlallerin önüne geçme amacına hizmet etmediği belirtilmiştir. Bu nedenle eziyet yasağının maddi (yetersiz ceza) ve usul (etkisiz soruşturma/yargılama) boyutuyla ihlal edildiğine karar verilmiştir.