Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) bireysel başvuru yapılabilmesi için 'iç hukuk yollarının tüketilmesi' ve 'altı aylık süre' koşulları ne anlama gelir?

İç hukuk yollarının tüketilmesi koşulu (AİHS m.35/1), başvurucunun, Sözleşme'de iddia ettiği hak ihlaline karşı kendi ulusal hukuk sisteminde mevcut olan ve etkili olduğu düşünülen tüm başvuru yollarını (mahkemeler, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru vb.) kullanmış olması anlamına gelir. AİHM, ulusal makamlara öncelikle ihlali düzeltme fırsatı tanımak ister. Altı aylık süre koşulu ise (AİHS m.35/1, Protokol 15 ile 4 aya indirilmiştir, ancak metin 6 ay olarak belirtiyor), iç hukuk yollarının tüketilmesine ilişkin nihai ulusal kararın verildiği tarihten (veya başvurulacak etkili bir iç hukuk yolu yoksa ihlalin gerçekleştiği tarihten) itibaren altı ay (yeni düzenleme ile 4 ay) içinde AİHM'e başvurulması gerektiği anlamına gelir. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.