Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 408 uyarınca tahkime elverişlilik kavramını açıklayınız. Tahkime elverişli olmayan uyuşmazlık türlerini (taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklar ve iki tarafın iradelerine tabi olmayan işler) detaylandırınız ve bu hükmün hukukumuzdaki yerini irdeleyiniz.
HMK madde 408'e göre, 'taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir.' Tahkime elverişlilik, tarafların bir uyuşmazlığı devlet yargısı yerine hakemler aracılığıyla çözebilme yeteneğini ifade eder. Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklar (mülkiyet, intifa, rehin vb.) üzerindeki uyuşmazlıklar, bu hakların niteliği ve kamu düzeniyle olan sıkı ilişkisi nedeniyle tahkime bırakılamaz. İki tarafın iradesine tabi olmayan işler ise, tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği, genellikle kamu düzeniyle ilgili veya tek taraflı irade beyanlarıyla değiştirilemeyen konuları kapsar (örneğin, evlenmenin butlanı, gaiplik kararı gibi). Bu kural, hukukumuza 1086 sayılı Kanunun 518 inci maddesi ile girmiş ve Milletlerarası Tahkim Kanunu ile de paralellik arz etmektedir.