Ayıplı hizmet durumunda tüketicinin TKHK m.15'teki seçimlik haklarından 'sözleşmeden dönme hakkı'nı kullanmasının hukuki sonuçları nelerdir? Özellikle tarafların iade yükümlülükleri nasıl şekillenir?
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) Madde 15 uyarınca, ayıplı bir hizmetin sunulması halinde tüketicinin sahip olduğu seçimlik haklardan biri 'sözleşmeden dönme hakkı'dır. Bu hak, bozucu yenilik doğuran bir haktır; kullanılmasıyla birlikte mevcut hizmet sözleşmesi geçmişe etkili olarak ortadan kalkar. Hukuki Sonuçları ve İade Yükümlülükleri: 1. Sözleşmenin Sona Ermesi: Tüketici, sözleşmeden dönme iradesini hizmet sağlayıcıya ulaştırdığı anda sözleşme sona erer. Bu irade beyanı tek taraflı ve varması gerekli bir beyandır. 2. Tüketicinin İade Yükümlülüğü: Sözleşmeden dönme sonucunda tüketici, eğer hizmetten o ana kadar bir fayda elde etmişse, bu faydayı (veya bunun parasal karşılığını) hizmet sağlayıcıya iade etmekle yükümlü olabilir. Örneğin, bir kurs hizmetinde bir süre ders almışsa, aldığı derslerin bedelini iade etmesi gerekebilir. Ancak bu, ayıbın niteliğine ve hizmetin kullanılabilirliğine göre değişir. Ayıp nedeniyle hizmetten hiç faydalanamamışsa bir iade yükümlülüğü doğmayabilir. 3. Hizmet Sağlayıcının İade Yükümlülüğü: Hizmet sağlayıcı, tüketicinin ödemiş olduğu tüm bedeli, yasal faizi ile birlikte tüketiciye iade etmekle yükümlüdür. Bu, tüketicinin ödediği ana para ve bu paranın ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi kapsar. 4. Masrafların Tazmini: Hizmet sağlayıcı, ayrıca tüketicinin ayıp nedeniyle yapmış olduğu zorunlu masrafları da (örneğin, ayıbı tespit için yapılan ekspertiz masrafı gibi) tazmin etmek durumundadır. 5. Ek Tazminat Hakkı: Tüketici, sözleşmeden dönme hakkını kullanmakla birlikte, ayıplı hizmet nedeniyle uğradığı başkaca zararlar varsa (örneğin, ayıplı bir tamir hizmeti sonucu aracın daha da bozulması ve değer kaybetmesi gibi), bu zararlar için genel hükümlere (TBK) göre ayrıca tazminat talep etme hakkına da sahiptir. Özetle, sözleşmeden dönme, tarafları sözleşme kurulmadan önceki duruma geri getirmeyi amaçlar. Tüketici ödediği bedeli faiziyle geri alırken, sağlayıcı da (mümkünse) verdiği hizmetin karşılığını veya elde edilen faydayı geri alır. Ancak ayıbın ağırlığı ve niteliği bu dengeyi etkileyebilir.