Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin geçerlilik şartları nelerdir ve bu sözleşme 'muris muvazaası' iddiasıyla mirasçılar tarafından hangi koşullarda iptal edilebilir?
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları: Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, TBK m. 611 vd. ve TMK m. 545 hükümleriyle bağlantılı olarak düzenlenmiştir. Geçerlilik şartları şunlardır: 1. Taraflar: Bakım alacaklısı (bakılacak kişi) ve bakım borçlusu (bakacak kişi) olmalıdır. Tarafların fiil ehliyetine sahip olması gerekir. 2. Konu: Bakım borçlusu, bakım alacaklısına ölünceye kadar bakıp gözetmeyi; bakım alacaklısı ise bunun karşılığında bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini bakım borçlusuna geçirme borcu altına girer. 3. Resmi Şekil Şartı: Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, miras sözleşmesi şeklinde yapılmak zorundadır (TBK m. 612, TMK m. 545). Miras sözleşmeleri ise resmi vasiyetname şeklinde, yani iki tanığın katılımıyla resmi memur (noter veya sulh hakimi) tarafından düzenlenir. Bu şekil şartı geçerlilik şartıdır, uyulmaması halinde sözleşme kesin hükümsüz olur. 4. Saklı Paylara Tecavüz Etmemesi: Sözleşme, saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa, bu mirasçılar tenkis davası açabilirler. 'Muris Muvazaası' İddiasıyla İptal Koşulları: Muris muvazaası, mirasbırakanın (muris), mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği bir malvarlığı değerini, görünüşte ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi farklı bir hukuki işlem altında devretmesidir. Burada iki işlem vardır: görünüşteki (muvazaalı) işlem (ölünceye kadar bakma sözleşmesi) ve gizli işlem (genellikle bağışlama). Mirasçılar şu koşullarda iptal (aslında yolsuz tescilin düzeltilmesi ve tapu iptal tescil) davası açabilirler: 1. Mirasbırakanın Mal Kaçırma Kastı: Mirasbırakanın asıl amacının, bakım ihtiyacını karşılamak değil de, belirli mirasçılardan mal kaçırarak diğer bir mirasçıya veya üçüncü bir kişiye avantaj sağlamak olduğu ispatlanmalıdır. 2. Görünüşteki İşlemin Gerçek İradeyi Yansıtmaması: Tarafların gerçekte ölünceye kadar bakma ilişkisi kurma niyetinde olmadıkları, bu sözleşmeyi sadece mal devrini meşru göstermek için paravan olarak kullandıkları ispatlanmalıdır. 3. Gizli İşlemin Şekil Eksikliği: Genellikle gizlenen işlem bağışlamadır. Taşınmaz bağışlaması da resmi şekle tabi olduğundan (tapuda yapılmalı), eğer gizli bağış bu şekle uygun yapılmamışsa, bu da geçersizlik nedenidir. İspat: Muvazaa iddiasını ispat yükü davacı mirasçılara aittir. Muris muvazaası her türlü delille (tanık, yazılı belge, banka kayıtları, tarafların ekonomik durumu, murisin bakım ihtiyacının olup olmadığı, devredilen malın tüm malvarlığına oranı, taraflar arasındaki ilişki, devir karşılığında reel bir bakım hizmeti alınıp alınmadığı vb.) ispatlanabilir. Yargıtay, özellikle murisin gerçek bir bakım ihtiyacı yokken veya bakım borçlusunun fiilen bakım yapma imkanı veya niyeti bulunmazken yapılan ölünceye kadar bakma sözleşmelerini muvazaalı kabul etme eğilimindedir. Davayı, saklı pay sahibi olsun veya olmasın, miras hakkı ihlal edilen tüm mirasçılar açabilir. Bu dava, herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir.