Gelir Vergisi Kanunu'na göre, satın alınan gayrimenkullerin 5 yıl içerisinde satılması durumunda 'Değer Artış Kazancı Vergisi' hangi koşullarda doğar ve bu verginin hesaplanmasında Yİ-ÜFE'nin rolü nedir?

Gelir Vergisi Kanunu'nun Mükerrer 80. maddesine göre, ivazsız olarak (miras, bağış gibi karşılıksız) iktisap edilenler hariç olmak üzere, gayrimenkullerin iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar 'değer artış kazancı' olarak vergilendirilir. Bu verginin doğması için temel koşullar: 1. Gayrimenkulün ivazlı (bir bedel karşılığında) edinilmiş olması. 2. Edinme tarihinden itibaren 5 tam yıl geçmeden satılmış olması. 3. Satış sonucunda bir kazanç (satış bedeli ile maliyet bedeli ve yapılan giderler arasındaki olumlu fark) elde edilmiş olması. 4. Elde edilen kazancın, her yıl belirlenen istisna tutarını (2024 için 55.000 TL olarak belirtilmiş, ancak bu tutar her yıl güncellenir) aşması. Değer artış kazancının hesaplanmasında, gayrimenkulün alış (maliyet) bedeli, satışın yapıldığı aydan bir önceki ayın Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) artış oranında artırılarak güncellenir. Ancak bu endekslemenin yapılabilmesi için Yİ-ÜFE artış oranının %10 veya üzerinde olması gerekmektedir. Eğer artış oranı %10'un altındaysa endeksleme yapılmaz. Satış bedelinden, bu şekilde endekslenmiş maliyet bedeli ve diğer indirilebilir giderler (tapu harcı, satıcı tarafından ödenen komisyon vb.) düşülerek safi kazanç bulunur. Bu kazançtan da ilgili yılın istisna tutarı düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden gelir vergisi hesaplanır.