Anayasa Mahkemesi'nin Nevriye Kuruç kararı ve sonrasında 6384 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikler ışığında, makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarında Tazminat Komisyonu'na başvuru imkanı nasıl şekillenmiştir? AYM'nin bu konudaki mevcut tutumu nedir?

Anayasa Mahkemesi, Nevriye Kuruç kararında (B. No: 2021/58970, 5/7/2022) makul sürede yargılanma hakkı ihlallerinin yapısal bir sorun olduğunu vurgulayarak, etkili bir başvuru yolu kurulması gerektiğini belirtmiş ve pilot karar usulünü uygulamıştır. Bu karar üzerine 6384 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde 7445 sayılı Kanun ile değişiklik yapılarak, 9/3/2023 tarihi itibarıyla AYM önünde derdest olan başvurular için Tazminat Komisyonu'na başvuru imkanı getirilmiştir. Ancak 9/3/2023'ten sonra yapılan başvurular için veya AYM'ye başvurudan önce gidilecek bir idari/yargısal mekanizma kurulmamıştır. AYM, pilot kararın gereğinin tam olarak yerine getirilmediğini, bu durumun pilot kararın anlamını ortadan kaldıracağını belirterek, makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarıyla yapılan başvuruları incelemenin sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığı gerekçesiyle bu tür başvuruların düşmesine karar vermektedir. Etkili bir başvuru yolu oluşturulduktan sonra bu başvuruların incelenebileceği kanaatindedir. (Kaynak: Dava ve Yargilamanin Uzun Surmesi AYM)