Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 324'e göre 'yargılama giderleri' neleri kapsar? Sanıkların yargılama giderlerinden sorumlu tutulması prensiplerini, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen haller ile çoklu suç durumları açısından açıklayınız. Ayrıca, Yargıtay'ın yargılama giderlerinin kısa kararda gösterilmesi gerektiği yönündeki içtihadını değerlendiriniz.
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 324'e göre, 'yargılama giderleri' geniş bir kavram olup şunları kapsar: * Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri. * Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar. * Taraflarca yapılan ödemeler. Bu kapsamda yargılama giderlerine; avukatlara, bilirkişi ve tanıklara verilen gündelik, yolluk ve ücretler, keşif, muayene, tahlil ve posta giderleri gibi muhakeme giderleri dahildir. **Sanıkların Yargılama Giderlerinden Sorumlu Tutulması Prensipleri:** 1. **Mahkumiyet Hali (CMK m. 325/1,2)**: Sanık cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilirse, ya da sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve cezanın ertelenmesi kararı verilirse, bütün yargılama giderleri sanığa yüklenir. 2. **Sanığın Sebep Olmadığı Giderler (CMK m. 325/3)**: Sanığın sebep olmadığı yargılama giderleri sanığa yüklenmez. Yargılamanın değişik evrelerinde araştırma yapılması veya işlemler nedeniyle gider meydana geldiğinde ve bu işlemler sonucunda sanık lehine bir durum ortaya çıkmışsa, bu giderlerin sanığa yüklenmesi hakkaniyete aykırı olabilir. Bu durumda mahkeme, bu giderlerin kısmen veya tamamen Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verebilir. 3. **Sanığın Ölümü (CMK m. 325/4)**: Hüküm kesinleşmeden önce sanık ölürse, giderlerin ödenmesi için mirasçılar yükümlü tutulmaz. 4. **Birden Çok Suç ve Suçtan Beraat (CMK m. 326/1)**: Sanık birden çok suçtan yargılandığında ve bir kısmından mahkûm olup diğerlerinden beraat ettiğinde, beraat ettiği suçların duruşmasının gerektirdiği giderleri ödemekle yükümlü tutulmaz. 5. **İştirak Halinde İşlenen Suçlar (CMK m. 326/2)**: İştirak halinde işlenmiş bir suç nedeniyle dava birleştirilerek görüldüğünde, fiilden mahkûm edilenlere sebebiyet verdikleri yargılama giderleri ayrı ayrı yüklenir. 6. **Beraat veya Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK m. 327/1,2)**: Hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edilir. Bu kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderler, Devlet Hazinesince üstlenilir. 7. **Karşılıklı Hakaret Halleri (CMK m. 328/1)**: Karşılıklı hakaret hallerinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilse dahi, taraflardan biri veya her ikisi giderleri karşılamaya mahkum edilebilir. 8. **Suç Uydurma/İftira (CMK m. 329)**: Suç uydurup iftirada bulunduğu sabit olan kimse, bu nedenle yapılmış giderleri ödemeye mahkûm edilir. **Yargıtay'ın Yargılama Giderlerinin Kısa Kararda Gösterilmesi İçtihadı:** Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 2022/3332 E., 2022/11333 K. sayılı kararı, CMK'nın 324/2. maddesindeki 'Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceği gösterilir.' açık hükmü ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun önceki kararları doğrultusunda önemli bir ilke belirlemiştir: 'yargılama giderleri hükmün tamamlayıcı parçası olduğundan ilamlarda açıklanmalı, kime yükletileceği belirtilmedir' ve 'tefhim edilmekle hükmün esasını oluşturan kısa kararda yargılama giderinin miktarı ve kime ne miktarda yükleteceği belirtilerek, sanığın yükümlülüğü öğrenmesinin sağlanması ve bu sayede sanığın yargılama giderlerine karşı temyiz davası açıp açmama hususunda karar verme olanağı tanınması gerektiğini' belirtmiştir. Mahkemece kısa kararda yargılama gideri kısmı boş bırakılarak miktar açıklanmadan hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.