İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 63'te kaldırılan hükümlerin ve geçici maddelerin genel yapısı, amacı ve önemi nedir? Özellikle ek madde 2 ve geçici madde 8'in belediyeler, il özel idareleri ve kanun yolları üzerindeki etkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #229197

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 63, doğrudan kaldırılan hükümleri belirtirken, ek ve geçici maddelerle idari yargılamadaki özel durumlar ve geçiş hükümleri düzenlenmektedir. Bu maddelerin genel yapısı, kanunun güncel ihtiyaçlara göre adaptasyonunu ve yürürlükteki farklı düzenlemeler arasındaki uyumu sağlamaktır. **Genel Yapı, Amaç ve Önemi:** İYUK'un kaldırılan hükümleri, genellikle zaman içinde değişen ihtiyaçlar, yeni kanunlar veya anayasal kararlar (örneğin Anayasa Mahkemesi iptal kararları) nedeniyle geçerliliğini yitirmiş veya farklı kanunlarda düzenlenmiş konuları içerir. Ek maddeler, belirli alanlara ilişkin özel düzenlemeler getirirken, geçici maddeler ise yeni kanunların yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkan geçiş süreçlerini, eski hükümlerin uygulanmaya devam edeceği veya yeni hükümlerin ne zaman uygulanmaya başlayacağı gibi durumları düzenler. Bu, hukuki güvenlik ve istikrarın sağlanması açısından önemlidir. **Ek Madde 2 (Belediyeler ve İl Özel İdareleri):** Ek Madde 2, belediyeler ile il özel idarelerinin seçilmiş organlarının organlık sıfatlarını kaybetmelerine ilişkin olarak yetkili mercilerden Danıştaya gönderilen dosyalara özel bir usul getirmiştir. Buna göre: * Belediye başkanlarının düşmesi istemine dair ise belediye başkanlarının savunması onbeş gün içinde alınır. * Belediye meclislerinin veya il genel meclislerinin feshi istemine ilişkin ise meclis başkanvekilinin savunması onbeş gün içinde alınır. * Bu süre içinde savunma verilmezse dosya tekemmül etmiş sayılır ve kanunlarda gösterilen karar süreleri bu tarihten itibaren işlemeye başlar. * Karar dosya üzerinden verilir. * Bu kararlara karşı tebliğini izleyen günden itibaren onbeş gün içerisinde İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz bir ay içerisinde sonuçlandırılır ve bu karar kesindir. Bu madde, yerel yönetimlerin işleyişindeki kritik durumlar için hızlı ve özel bir yargılama usulü öngörmektedir. Amacı, kamu hizmetlerinin aksamaması adına bu tür uyuşmazlıkların ivedilikle çözüme kavuşturulmasıdır. **Geçici Madde 8 (Kanun Yolları):** Geçici Madde 8, idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin uygulanma zamanını belirler: * İvedi yargılama usulü hariç olmak üzere, yeni kanun yollarına ilişkin hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. * Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır. * Bölge idare mahkemelerinin faaliyete geçme tarihine kadar idare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararlara yapılan itirazlarda, bu Kanunla düzenlenen istinaf kanun yolu için öngörülen harçlar alınır. * Geçici Madde 8'in üçüncü fıkrası (27/3/2015-6637/19 md. ile eklenen) ivedi yargılama usulüne ilişkin olup, 6545 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra on beş gün içinde temyiz kanun yoluna başvurulmadığı için reddedilen veya bu fıkranın yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen kararlara karşı yeniden temyiz yoluna başvuru imkanı tanır. Bu geçici madde, idari yargıda kanun yollarının (özellikle istinafın) sisteme dahil edilmesiyle oluşan geçiş sürecindeki hukuki boşlukları doldurmak ve hak kayıplarını önlemek amacıyla düzenlenmiştir. Kanun yollarının ne zaman uygulanacağı konusundaki belirsizliği gidermesi açısından büyük önem taşır.