Hakemin kendi yetkisi hakkında karar verme ilkesini (HMK m.422/1) ve 'tahkim şartının bağımsızlığı' prensibinin tahkim kurumunun başarısındaki önemini açıklayınız. Tahkim sözleşmesinin mevcut veya geçerli olup olmadığına ilişkin itirazların zamanlamasını ve hakem kurulunun bu itirazlara ilişkin karar verme usulünü belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #228158

Hakemin kendi yetkisi hakkında karar verme ilkesi (kompetenz-kompetenz), 'HMK Madde 422 (1)'de düzenlenmiştir. Buna göre hakem veya hakem kurulu, tahkim sözleşmesinin mevcut veya geçerli olup olmadığına ilişkin itirazlar da dâhil olmak üzere, kendi yetkisi hakkında karar verebilir. Bu karar verilirken, bir sözleşmede yer alan tahkim şartı, sözleşmenin diğer hükümlerinden bağımsız olarak değerlendirilir. Bu, 'tahkim şartının bağımsızlığı' prensibidir. Amacı, tahkim şartının geçersizliğini ileri sürerek tahkimi bertaraf etmenin önüne geçmektir. Hakem veya hakem kurulunun asıl sözleşmenin hükümsüzlüğüne karar vermesi, tahkim sözleşmesinin kendiliğinden hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz. 'Hakem veya hakem kurulunun yetkisizliğine ilişkin itiraz, en geç cevap dilekçesinde yapılır' ('HMK m.422/2'). Tarafların hakemleri bizzat seçmiş veya hakem seçimine katılmış olmaları, hakem veya hakem kurulunun yetkisine itiraz etme haklarını ortadan kaldırmaz. Hakem veya hakem kurulu, yetkisizlik itirazını, ön sorun şeklinde inceler ve karara bağlar; yetkili olduğuna karar verirse, tahkim yargılamasını sürdürür ve davayı karara bağlar ('HMK m.422/5').