Ceza avukatının tanımını ve ceza soruşturmaları ile davalarındaki rolünü, özellikle suç şüphesi altındaki kişiler (şüpheli/sanık) ve suç mağdurları açısından açıklayınız. Vekaletname gerekliliğini dosya inceleme yetkisi bağlamında değerlendiriniz.

Ceza avukatı, ceza soruşturmalarını ve ceza davalarını takip eden, yargı önünde gerçek ya da tüzel kişilerin haklarını savunan profesyoneldir. Suç şüphesiyle karşı karşıya kalan (şüpheli/sanık) veya suç mağduru olan kişilere hukuki danışmanlık ve yardım sunar. Şüpheli hakkında yakalama işlemi yapılmış olsun veya olmasın, avukat savunmasına başlayabilir. Suç mağduru ise şikayet hakkının etkin biçimde savunulması için avukattan hizmet alabilir. 'Ceza Muhakemesi Kanunu' ve 'Avukatlık Kanunu' çerçevesinde avukatın dosya inceleme yetkisi ve hakkı vardır. Hakkındaki her türlü işlemi ve belgeyi (beyanlar, tutanaklar, görüntüler, raporlar) inceleyebilir. Ceza avukatının dosya incelemek ve şüphelinin savunmasını yapmak için vekaletname ihtiyacı bulunmaz; vekaletname yalnızca dosyada bulunan evraklardan bir kopya almak için gerekmektedir. Avukat, soruşturma aşamasında vekaletname olmadan da gerekli her türlü işlemi gerçekleştirebilir.