Yaş değiştirme (düzeltme) davasının hukuki niteliği nedir ve hangi durumlarda açılabilir? Yaş düzeltme davasında mahkemenin dikkate aldığı temel hususlar ve deliller nelerdir? Kimlikteki yaşın birden fazla kez değiştirilmesi mümkün müdür?

**Yaş Değiştirme (Düzeltme) Davasının Hukuki Niteliği ve Açılma Durumları:** Yaş değiştirme davası, gerçek kişilerin asıl doğum tarihlerinin nüfus kayıtlarına yanlış kaydettirilmesinden kaynaklanan düzeltme talepli davalardır. Yani kişinin nüfus cüzdanında görünen yaşı gerçeği yansıtmadığı durumlarda bu davayı açma hakkı vardır. Yaş büyütme davası ve yaş küçültme davası, neticede bir yaş düzeltme davası olup ikisi için de uygulanacak hukuki yol ve prosedür aynıdır. Bu davalar, davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. **Yaş Düzeltme Davasında Mahkemenin Dikkate Aldığı Temel Hususlar ve Deliller:** Mahkeme, kişinin beyan ettiği yaşın gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için bir dizi kanıt ve durumu titizlikle inceler: 1. **Sağlık Kurulu Raporu:** Adli Tıp Kurumu tarafından mahkemenin istemi üzerine kişinin kemik yaşının tespiti gerçekleştirilebilir. Ancak kemik yaşının tespiti en fazla 25 yaşına kadar yapılabildiği unutulmamalıdır. 2. **Diğer Kardeşlerin Doğum Tarihi:** Kişi yaşını değiştirmek istiyorsa, beyan edilen yaşta bir kardeş mevcut bulunmamalıdır. Kardeşler arasında en az (erken doğum olsa bile) 180 günlük bir sürenin bulunması gerekir. Yani yaşın değişmesi durumunda kişinin kardeşleri ile arasındaki büyüklük küçüklük silsilesi bozulmamalıdır. 3. **Nüfusa Yazım Tarihi:** Kişi nüfusa tescil tarihinden daha sonraki bir günden doğduğundan bahisle yaşının küçültülmesini isteyemez. Zira nüfusa yazım gününde o kişi doğmuş sayılır ve o gün var olan kişinin sonradan doğduğu ileri sürülemez. 4. **Kişinin Dış Görünüşü:** Kişinin dış görünüşü, beyan ettiği yaşa uygun olmalıdır. 5. **Okul Kayıt Evrakları ve Tanıklar:** Okul kayıtları önemli bir delildir. Mahkeme, sadece tanık beyanlarına itibar ederek yaş değiştirme kararı vermeyecektir; tanık beyanları diğer delillerle desteklenmelidir. 6. **Kişinin Doğumunun Resmi Kurumda Gerçekleşip Gerçekleşmediği:** Kişi hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalıdır. Zira ilgili kurum kayıtları kesindir ve aksi ispatlanmadıkça doğru kabul edilir. 7. **Yaş Değiştirmek İsteyen Kişi ile Annesi Arasındaki Yaş Farkı:** Yaşını düzeltmek isteyen kişinin belirttiği doğum tarihinde annesinin doğum yapabileceği bir yaşta olması gerekir. Mahkeme kadın doğum uzmanından alacağı rapor ile annenin belirtilen yaşta doğum yapıp yapamayacağını belirlemelidir. 8. **Kişinin Anne ve Babasının Evlilik, Boşanma veya Ölüm Tarihleri:** Çocuğun evlenme tarihinden itibaren 180 günden daha az bir sürede doğduğu kabul edilemeyeceğinden bu yöndeki talepler reddolunacaktır. Ancak ana ve baba evlilik öncesi karı koca gibi yaşadıkları iddiası varsa bu iddia tanık beyanları ile ispatlanmalıdır. **Kimlikteki Yaşın Birden Fazla Kez Değiştirilmesi Mümkün müdür?** Evet, mümkündür. Nüfus Hizmetleri Kanunu madde 36'da yer alan 'aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir' hükmü, Anayasa Mahkemesinin 30.03.2012 tarihli, 2011/34 Esas ve 2012/48 Karar numaralı kararıyla iptal edilmiştir. Böylelikle kişi, haklı sebebi olduğu takdirde kimlik yaşını değiştirmek için birden fazla kez mahkemeye başvurabilecektir.