Boşanma davalarında avukatlık masrafları ve yargılama giderlerinin kim tarafından ödeneceği hususunu, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları açısından ayrı ayrı değerlendiriniz. Ayrıca, boşanma davasında maddi ve manevi tazminat talebinin avukatlık ücretine etkisini açıklayınız.

Boşanma davalarında avukatlık masrafları ve yargılama giderlerinin kim tarafından ödeneceği, davanın niteliğine (anlaşmalı veya çekişmeli) göre değişiklik gösterir: **1. Yargılama Giderleri (Harçlar ve Masraflar):** - **Boşanma Davası Harçları:** Dava açılırken ödenmesi gereken başvuru harcı, peşin harç gibi ücretlerdir (ortalama 452 TL). Bu harçlar peşin ödenir. - **Diğer Yargılama Giderleri:** Mahkeme süresince yapılan masraflar (tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri, tanık giderleri vb.). * **Anlaşmalı Boşanma Davalarında:** Taraflar, dava masraflarının kim tarafından ödeneceği konusunda kendi aralarında anlaşabilirler. Genellikle taraflar bu masrafları ortak bir şekilde ve eşit olarak ödemeyi kararlaştırırlar. Bu davaların maliyetleri, çekişmeli davalara göre daha düşüktür (ön ödeme genellikle 250-500 TL civarındadır). * **Çekişmeli Boşanma Davalarında:** Kural olarak davayı açan taraf (davacı), yargılama giderlerini başlangıçta öder. Ancak davanın sonunda, yargılama giderleri haksız çıkan tarafa yükletilir. Davayı kazanan taraf, ödediği yargılama giderlerinin bir kısmını karşı taraftan tahsil edebilir. Yani, dava başlangıcında masrafları ödeyen taraf, davanın sonunda karşı taraftan bir kısmını tazmin edebilir. **2. Avukat Ücreti:** - **Genel Kural:** Taraflar bir avukatla çalışıyorsa, her bir taraf kendi avukatlık ücretini ödemek zorundadır. Kanun, avukatların vekaletname temelinde karşılıksız hizmet vermesini yasaklamaktadır. Bu nedenle müvekkilin vekaletname gelmeden önce vekalet ücretini ödemesi gerekmektedir. - **Anlaşmalı Boşanma Davalarında:** Avukat ücreti, davanın anlaşmalı olması, boşanma nedenleri, davanın süresi gibi durumlara göre belirlenir. İstanbul Barosu tavsiye niteliğindeki asgari ücret tarifesine göre, 2024 yılı itibarıyla anlaşmalı boşanma davası ücreti 52.500,00 TL olarak belirlenmiştir. Adli yardımdan faydalanan kişiler avukat ücreti ödemezler. - **Çekişmeli Boşanma Davalarında:** Avukat ücreti, davanın konusu, açılacağı yer, davacının veya davalının talepleri gibi durumlara göre değişkenlik gösterir. Çekişmeli boşanma davasında avukat ücretini kural olarak davayı açan taraf öder. İstanbul Barosu tarifesinde çekişmeli boşanma davası ücreti 78.000,00 TL olarak belirlenmiştir. **3. Maddi ve Manevi Tazminat Talebinin Avukatlık Ücretine Etkisi:** - Boşanma davalarında maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Bu talep ek dava gerektirmez ve boşanma davasında yapılabilir. İstanbul Barosu tarifesine göre, çekişmeli ve maddi, manevi tazminat istemli boşanma davası ücreti, 78.000,00 TL'den az olmamak üzere dava değerinin %15'i olarak belirlenmiştir. Bu, talep edilen tazminat miktarının avukatlık ücretini doğrudan etkileyebileceği anlamına gelir; zira ücret, dava değerinin belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanır.