Müdahale talebi, HMK kapsamında 'asli müdahale' ve 'fer'i müdahale' olarak ikiye ayrılır. Bu iki müdahale türünü tanımlayarak, aralarındaki temel farkları, talep gerekçelerini ve müdahil olan tarafın karar üzerindeki istinaf/temyiz hakkını açıklayınız.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca davaya müdahale, davaya üçüncü bir kişinin katılmasıdır ve iki türe ayrılır: asli müdahale ve fer'i müdahale. **1. Asli Müdahale (HMK m. 65):** - **Tanım:** Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açmasıdır. Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır. - **Talep Gerekçesi:** Talepte bulunan üçüncü kişinin yargılama konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen bağımsız bir hak iddia etmesi. - **Taraf Sıfatı:** Asli müdahil, yeni bir dava açmak suretiyle yargılamaya katıldığından ve kendi hakkı için dava açtığından dolayı davanın *tarafı* sıfatını haizdir. Bu nedenle hakkında hüküm verilir. **2. Fer'i Müdahale (HMK m. 66):** - **Tanım:** Üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'î müdahil olarak davada yer almasıdır. - **Talep Gerekçesi:** Talepte bulunan üçüncü kişinin, yanında katılmak istediği tarafın davayı kazanmasında hukuki bir yararının bulunması (örneğin, yanında katıldığı taraf davayı kaybederse kendisine rücu edilme ihtimali). - **Taraf Sıfatı:** Fer'i müdahil, davanın *tarafı değildir*. Sadece bir tarafa yardım etmek amacıyla davaya katılır. Bu nedenle fer'i müdahil hakkında hüküm verilmez. **Temel Farklar:** - **Hak İddiası:** Asli müdahil, dava konusu üzerinde bağımsız bir hak iddia ederken, fer'i müdahil mevcut taraflardan birinin haklı çıkmasında hukuki yarar görür. - **Taraf Sıfatı:** Asli müdahil davanın tarafı olur ve hakkında hüküm kurulur; fer'i müdahil ise davanın tarafı olmaz ve hakkında hüküm kurulmaz. - **Dava Açma:** Asli müdahil yeni bir dava açarken, fer'i müdahil mevcut davaya bir dilekçe ile katılır. **Müdahil Olan Tarafın Kararı İstinaf/Temyiz Hakkı:** - **Genel Kural:** Müdahil olan taraf kural olarak, kararı istinaf/temyiz edebilir. - **Fer'i Müdahale İçin İstisna:** Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, fer'i müdahilin yanında davaya katıldığı taraf istinaf/temyiz yoluna başvurmadıysa, fer'i müdahil tek taraflı olarak istinaf/temyiz yoluna başvuramaz. Bu durum, fer'i müdahilin ana davanın tarafı olmaması ve sadece yardımcı konumda bulunmasından kaynaklanır. Ancak asli müdahil, kendisi de taraf olduğundan, kararı bağımsız olarak istinaf/temyiz edebilir.