TCK m. 41'de düzenlenen 'İştirak Hâlinde İşlenen Suçlarda Gönüllü Vazgeçme' hükmünü açıklayınız. Gönüllü vazgeçenin ceza sorumluluğu üzerindeki etkisini, suçun işlenip işlenmemesi durumlarına göre değerlendiriniz ve Yargıtay'ın 14. Ceza Dairesi'nin 2014/1135 E. sayılı emsal kararını bu bağlamda analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #227450

TCK m. 41, iştirak hâlinde işlenen bir suçta suç ortaklarından birinin gönüllü vazgeçmesinin ceza sorumluluğu üzerindeki etkisini düzenler. Gönüllü vazgeçme, failin suçun icra hareketlerine başlamasından sonra, kendi isteğiyle suçun tamamlanmasını engelleyici davranışlarda bulunmasıdır. **İştirak Hâlinde Gönüllü Vazgeçmenin Etkisi (TCK m. 41/1):** - İştirak halinde işlenen suçlarda, sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı, gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlanır. Bu, kişisel bir sorumluluktur ve diğer suç ortaklarını etkilemez. **Suçun İşlenip İşlenmemesi Durumlarına Göre Değerlendirme (TCK m. 41/2):** - **a) Gönüllü vazgeçenin gösterdiği gayreti dışında başka bir sebeple işlenmemiş olması:** Gönüllü vazgeçen suç ortağı, suçun işlenmemesi için elinden gelen bütün gayreti göstermiş, ancak suç başka bir nedenle (örneğin, mağdurun tesadüfen kurtulması, üçüncü bir kişinin müdahalesi) işlenememiş olabilir. Bu durumda dahi, gönüllü vazgeçen suç ortağını gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlandırmak gerekir. - **b) Gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması:** Gönüllü vazgeçen suç ortağının bütün gayretine rağmen, diğer suç ortakları suçu işlemiş olabilir. Bu durumda, suç işlenmiş olmasına rağmen, gönüllü vazgeçen ve suçun işlenmemesi için elinden gelen bütün gayreti gösteren suç ortağının işlenen suça iştirakten dolayı sorumlu tutulmaması gerekir. Ancak, bu durumda, suç ortağının gönüllü vazgeçme anına kadar gerçekleştirdiği fiillerin bağımsız bir suç oluşturması durumunda, bu suçtan dolayı sorumlu tutulacağı kuşkusuzdur. **Yargıtay 14. Ceza Dairesi'nin 2014/1135 E. sayılı Emsal Kararı Analizi:** Bu karar, sanıklar ... ve ...'ın diğer sanık ... ile birlikte olay yerine gitmesinin ardından ...'in mağdureyi tutup araç içerisinde bekleyen ... ile ...'a 'gelseniz ya, yakaladım kızı, gelin de yardım edin, arabaya atıp kaçıralım' diyerek yardım istediği bir olayı değerlendirmektedir. Ancak adları geçen sanıkların yardıma gelmemeleri nedeniyle mağdurenin direncini kırıp araca bindiremediği ve bu surette işlenmek istenen suçun teşebbüs aşamasında kaldığı anlaşılmıştır. **Kararın Gerekçesi:** Yargıtay, sanıklar ... ile ...'ın birlikte işlemeyi tasarladıkları suçu işlemekten gönüllü olarak vazgeçtikleri ve bu ana kadar gerçekleşen eylemlerinin herhangi bir suç unsuru taşımadığının anlaşılması karşısında, TCK'nın 41/1. maddesi gereğince beraatlerine karar verilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Mahkemenin beraat kararı yerine hüküm kurulması kanuna aykırı bulunmuş ve bozma nedeni yapılmıştır. Ayrıca bozma kararının, sanıklarla aynı hukuki durumda olup hakkındaki hüküm süresinde temyiz edilmeksizin kesinleşen diğer sanığa da (CMUK m. 325 gereğince) teşmil edilmesine karar verilmiştir. **Özetle:** Yargıtay kararı, gönüllü vazgeçmenin, suça iştirak halinde dahi failin ceza sorumluluğunu ortadan kaldırabileceğini, önemli olanın suç ortağının, suçun tamamlanmasını engellemek için gösterdiği gayret ve suçun tamamlanmamasına olan iradeleri olduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, failin pişmanlık duyarak suçun icra hareketlerini sonlandırmasının veya suçun tamamlanmasını engellemesinin ceza hukuku sistemimizdeki önemini göstermektedir.