Adli tatil kavramını hukuk, ceza ve idare mahkemeleri açısından tanımlayarak, her bir yargı kolunda adli tatilin başlangıç ve bitiş tarihlerini belirtiniz. Adli tatilde sürelerin işleyişi ve görülmeye devam eden dava/işler açısından farklılıkları açıklayınız.
Adli tatil, yılın belli bir zamanında yargı teşkilatının çalışmalarına ara verdiği, hukuki sürelerin durduğu, duruşmaların yapılmadığı dönemi açıklayan bir kavramdır. **A. Hukuk Mahkemelerinde Adli Tatil (6100 sayılı HMK m. 102-105):** - **Tarihler:** Her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer. Yeni adli yıl 1 Eylül’de başlar. - **Sürelerin İşleyişi:** Yalnızca adli tatile tabi olan dava ve işlerde, kanunun tayin ettiği sürelerin bitimi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır. Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri adli tatil süresinde durmaz, zira bunlar usul kanununda yer alan süreler dışındadır. - **Görülmeye Devam Eden İşler (HMK m. 103):** İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz davaları, delillerin tespiti, deniz raporları verilmesi, gemi sicillerinin tutulması ve bunlara ilişkin itirazlar ve diğer acele işler, çekişmesiz yargı işleri (örneğin nafaka davaları), nüfus kayıtlarının düzeltilmesi, nişan bozulması, boşanma davaları, velayet, vesayet, kayyımlık ve miras işleri gibi belirli davalar ve işler adli tatilde de görülür. Yeni dava açılabilir, ancak acil olmayanlar tatil sonrası görülür. **B. Ceza Mahkemelerinde Adli Tatil (5237 sayılı CMK m. 331):** - **Tarihler:** Her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos arası adli tatile girerler (Asliye Ceza, Ağır Ceza, Çocuk Ağır Ceza, Çocuk Asliye Ceza, Sulh Ceza Mahkemeleri, Cumhuriyet Savcılıkları). - **Sürelerin İşleyişi:** Adli tatile rastlayan süreler işlemez. Tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır. - **Görülmeye Devam Eden İşler:** Soruşturma ile tutuklu işlere ilişkin kovuşturmalar ve ivedi sayılacak diğer hususlar tatil süresi içinde görülmeye devam eder. Savcılığa suç duyurusunda bulunulmasında engel yoktur. **C. İdare Mahkemelerinde Adli Tatil (2577 sayılı İYUK m. 8, 61, 62):** - **İsimlendirme:** 'Çalışmaya Ara Verme' olarak isimlendirilir. - **Tarihler:** Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler. - **Sürelerin İşleyişi:** Adli tatile rastlayan süreler işlemez. Ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. - **Görülmeye Devam Eden İşler:** Nöbetçi mahkeme, çalışmaya ara verme süresi içinde yürütmenin durdurulması istemleri, yürütmenin durdurulması itirazları, adli yardım, tutuklama, koruma tedbirlerine ilişkin itirazlar gibi acil işleri görür. Danıştay ve Sayıştay da bu dönemde çalışır, ancak esastan karar verme yetkisine sahip değildir, sadece yürütmenin durdurulması kararı verebilir. **D. Anayasa Mahkemesi'nde Adli Tatil:** - Anayasa Mahkemesi'nde adli tatilde çalışmaya ara verilmemektedir. Başvuruya ilişkin süreler adli tatilde de işlemeye devam eder. Bu nedenle son günü adli tatile denk gelen bireysel başvuru dilekçelerinin adli tatilde ve başvuru süresi içinde Anayasa Mahkemesi’ne sunulması zorunludur.