HMK m. 291'de düzenlenen 'Keşfe Katlanma Zorunluluğu' ilkesini taraflar ve üçüncü kişiler açısından ayrı ayrı açıklayınız. Bu zorunluluğa aykırı davranışların hukuki sonuçları nelerdir ve Yargıtay'ın 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/404 E. sayılı kararında keşif tutanağına ilişkin verdiği bozma gerekçesini değerlendiriniz.
HMK m. 291, keşif kararının gereğine uymak ve engelleyici tutum ve davranışlardan kaçınmak zorunda olduğunu belirtir. Bu madde, mahkeme çalışmalarının kolaylaştırılması, taraflar için dürüstlük kuralının bir sonucu, üçüncü kişiler için de kamu düzeninin sağlanmasının gereğidir. **Taraflar Açısından (HMK m. 291/2):** Keşif yapılmasına taraflardan birinin karşı koyması hâlinde, o kimse ispat yükü kendisine düşen taraf ise bu delilden vazgeçmiş; diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır. Ancak hâkim, duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir (örneğin, kaçınma makul bir sebebe dayanıyorsa). **Üçüncü Kişiler Açısından (HMK m. 291/3):** - Keşif, üçüncü kişi için uygun olan zamanda yapılır. Keşif zamanı ve yeri üçüncü kişiye bildirilir. Gecikmesinde zarar umulan hâllerde bildirim yapılmaksızın keşif icra edilebilir. - Keşfe karşı koyma hâlinde hâkim, üçüncü kişiyi karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm eder; gerektiğinde zor kullanılmasına karar verebilir. - **İstisna:** Üçüncü kişi, tanıklıktan çekinme sebeplerine dayanarak keşfe katlanma yükümlülüğünden kaçınabilir. **Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/404 E. sayılı Emsal Kararı Değerlendirmesi:** Bu karar, ecrimisil isteğine ilişkin bir davada, mahkemece yapılan keşifte usul hatalarına değinmektedir. Yargıtay, HMK 288 ve 291. maddelerinde keşfin nasıl yapılacağının hüküm altına alındığını, keşfin mahkemece yapılacak bir işlem olduğunu ve keşif sırasında yapılan tüm işlemler ile beyanları içeren bir tutanağın keşif mahallinde düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. **Bozma Gerekçesi:** Yargıtay, mevcut yasal düzenlemeye aykırı olarak mahkemece keşifte önceden düzenlenen keşif tutanağında ilaveler yapılmak suretiyle keşif anındaki mevcut durum açıkça tespit edilmeden keşif yapılmasını doğru bulmamıştır. Bu durum, keşif işleminin sıhhatini ve hukuki denetime elverişliliğini olumsuz etkileyeceği için bozma nedeni sayılmıştır. Karar, keşif işleminin titizlikle ve usulüne uygun şekilde, o anki durumu yansıtacak biçimde tutanağa geçirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.