Tavzih nedir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.305'te nasıl düzenlenmiştir? Tavzih talebinin şartları ve hakimin tavzih kararında dikkat etmesi gereken hususlar nelerdir?

Tavzih, bir mahkemenin verdiği kararda var olan hesaplama hatalarını veya sayı hatalarının düzeltilmesi, yahut hükümdeki bazı eksiklikler ve hataların kanun yolu işletilmeksizin hükmü veren mahkeme tarafından giderilmesidir. HMK m.305'e göre, 'Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.' Tavzih talebinin şartları şunlardır: Hükmün açık olmaması, hükmün icrası esnasında tereddütlerin yaşanıyor olması, hüküm içerisinde birbirine zıt kararların olması, hükümde sayı hataları yapılması, hükümde hesaplama hataları yapılması. Tavzih talebi yalnızca hüküm için yapılabilir, hükmün gerekçesinin açıklanması için tavzih talebinde bulunulamaz; ancak hüküm ile gerekçe arasında çelişki varsa bu çelişkinin giderilmesi için tavzih yoluna başvurulabilir. Hakimin tavzih hakkında karar verirken hükümde yer alan çelişkileri gidermesi gerekir, ancak kesinleşmiş bir hüküm tavzih ile sınırlandırılamaz, genişletilemez, değiştirilemez veya ekleme yapılamaz. Tavzih, maddi hataların düzeltilmesidir. Tavzih, istinaf ya da temyiz sürelerine etkili bir süreç değildir ve verilen kararın icrasını da durdurmaz. Tavzihin talep edilebilmesi için öngörülen süre ise hükmün icrasının tamamlanma aşamasına kadardır.