Elbirliği mülkiyeti (iştirak halinde mülkiyet) nedir ve paylı mülkiyetten (müşterek mülkiyet) temel farkları nelerdir? Türk Medeni Kanunu (TMK) kapsamında bu mülkiyet türleri nasıl oluşur?

Elbirliği mülkiyeti, diğer bir adıyla iştirak halinde mülkiyet, kanun veya belirli sözleşmeler nedeniyle birden fazla kişinin mallara birlikte malik olduğu mülkiyet türüdür (TMK m.701/1). Örneğin, miras ortaklığı durumunda, mirasçıların tereke üzerindeki mülkiyet hakları, TMK’da öngörüldüğü gibi elbirliği mülkiyeti şeklindedir. Elbirliği mülkiyetinde malikler arasında paydaşlık ilişkisi değil, 'ortaklık' ilişkisi bulunur; ortakların belirlenmiş payları yoktur; her bir ortağın hakkı, ortaklığa giren tüm malların tamamına yaygındır (TMK m.701/2). Elbirliği mülkiyeti kişisel bir ilişkiye dayanır ve kanundan kaynaklanır; taraflar, kendi aralarında sözleşme yoluyla elbirliği mülkiyeti kuramazlar (Miras, adi şirket örnekleridir). Paylı mülkiyet ise, mülkiyet hakkının kazanılmasıyla birlikte kurulan bir ortaklık türüdür. Paylı mülkiyette her ortağın belirlenmiş bir payı bulunur ve bu pay üzerinde tasarruf yetkisi vardır. Taraflar arasında sözleşmeyle kolayca tesis edilebilir. Paylı mülkiyette her ortak kendi payına bağlı haklarını tek başına kullanabilir ve bu payını devredebilir.