TCK Madde 164'te düzenlenen 'şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi verme' suçu kimler tarafından işlenebilir (fail) ve bu suçun maddi unsurları nelerdir? Suçun oluşması için failde kar sağlama amacı veya bir zararın meydana gelmesi şart mıdır?
TCK Madde 164'te düzenlenen 'şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi verme' suçunun unsurları şunlardır: Fail: Bu suç özgü (mahsus) bir suçtur. Yani herkes tarafından işlenemez. Failin, TCK m. 164'te sayılan kişilerden olması gerekir: - Şirket veya kooperatiflerin kurucuları, - Yöneticileri, - Yetkili temsilcileri, - Denetçileri (Madde metninde açıkça sayılmamakla birlikte, madde gerekçesinde ve genel yorumda bu kişilerin de kamuya veya genel kurula sundukları raporlarla bu suçu işleyebileceği kabul edilebilir. Ancak metin esas alınırsa sayılanlarla sınırlıdır.) Örneğin, bir kooperatifin sıradan bir çalışanı, bu sıfatıyla bu suçun faili olamaz. Maddi Unsurlar: 1. Fiil: Yanlış bilgi vermek. Bu bilgi, şirketin veya kooperatifin; - Sermayesi, - Malları, - Alacak ve borçları, - Kar ve zararı, hakkında olabilir. 2. Bilginin Verildiği Yer/Kişi: Yanlış bilgi; - Kamuya yapılan beyanlarda (basın-yayın, prospektüsler vb. ile belirli olmayan kişilere hitap ederek), - Genel kurula sunulan raporlarda veya önerilerde, verilmiş olmalıdır. 3. Bilginin Niteliği: Verilen bilgi 'yanlış' olmalıdır. Örneğin, gerçeğe aykırı bilançolar düzenlenmesi, gerçek dışı kârlardan bahsedilmesi gibi. Manevi Unsur: Suçun kasten işlenmesi gerekir. Fail, verdiği bilginin yanlış olduğunu bilerek ve isteyerek, doğruymuş gibi sunmalıdır. Kar Sağlama Amacı veya Zararın Meydana Gelmesi Şart Değildir: Madde gerekçesinde açıkça belirtildiği üzere, suçun oluşması için failde özel bir kar sağlama amacının bulunması veya bu yanlış bilgi verme sonucu somut bir zararın meydana gelmesi şart değildir. Bu suç, bir tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Suçun koruduğu hukuki değer, şirket veya kooperatiflerin idaresinde güven ve iyi niyettir. Bu nedenle, şirket veya kooperatifin aleyhine olmak üzere yanlış bilgi verilmesi de bu suçu oluşturacaktır. Madde, bu tür bilgileri 'veren veya verdirenleri' cezalandırmaktadır.