Muris muvazaası (mirasbırakandan mal kaçırma) iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında, HMK Madde 176 uyarınca ıslah yoluyla davanın hukuki sebebinin değiştirilmesi mümkün müdür? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2020/3895 E. sayılı kararında bu durum nasıl değerlendirilmiştir?

Evet, HMK Madde 176 uyarınca, taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Islah, iddianın ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının (HMK m. 141) bir istisnasıdır ve davanın hukuki sebebinin değiştirilmesini de kapsayabilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2020/3895 E., 2021/3970 K. sayılı kararında bu durum ele alınmıştır. Davacılar başlangıçta dava dilekçelerinde, mirasbırakanın taşınmazı ölümünden sonra mirasçılarına paylaştırması amacıyla davalıya devrettiğini (inançlı işlem iması) ileri sürmüşler, ancak daha sonra 05.02.2020 tarihli ıslah dilekçeleriyle mirasbırakan tarafından davalıya yapılan temlikin muvazaalı olduğunu belirterek miras payları oranında iptal tescil istemişlerdir. Yargıtay, bu ıslah dilekçesiyle davadaki hukuki sebebin 'muris muvazaası' hukuki sebebine dönüştüğünü kabul etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi'nin, davadaki hukuki sebebi inançlı işlem olarak değerlendirip 'inançlı işleme dayanan tapu iptali ve tescil davalarında miras payı oranında iptal ve tescil istenemeyeceği' gerekçesiyle davayı usulden reddetmesini hatalı bulmuştur. Yargıtay'a göre, ıslahla hukuki sebep muris muvazaasına dönüştüğü için uyuşmazlığın 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Bu karar, ıslah yoluyla davanın hukuki sebebinin değiştirilebileceğini ve mahkemenin ıslah edilmiş yeni hukuki sebebe göre karar vermesi gerektiğini teyit etmektedir. Ayrıca, mirasçılar arasında paylı mülkiyet hükümleri geçerli olduğundan, kayıt maliki olan mirasçıya karşı miras payı oranında tapu iptali ve tescil istenebileceğini de belirtmiştir.