657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 164'e göre memur aylıklarının ödeme zamanı ve esasları nedir? Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde peşin ödenen aylık geri alınır mı? Maliye Bakanlığı'nın bu konudaki yetkileri nelerdir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) Madde 164, memur aylıklarının ödeme zamanı ve esaslarını düzenler: 1. Ödeme Zamanı: Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Ancak, madde gerekçesinde de belirtildiği gibi, 3472 sayılı Kanun ile memurlar ve diğer kamu görevlilerinin aylıklarının her ayın 15. günü peşin ödenmesi kabul edilmiştir. Bu nedenle DMK m. 164'teki 'ayın başı' ifadesi uygulamada 'ayın 15'i' olarak anlaşılmalıdır. 2. Emekliye Ayrılma ve Ölüm Hali: Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde, o aya ait peşin ödenen aylık geri alınmaz. Bu, memurun veya mirasçılarının mağduriyetini önlemeye yönelik bir hükümdür. 3. Diğer Personel: Sözleşmeli personelin ücretleri sözleşme şartlarına göre; geçici personelin gündelikleri ise gün hesabıyla hafta veya ay sonlarında ödenir. Onlarda peşin ödeme kuralı yoktur. Maliye Bakanlığı'nın Yetkileri: - DMK m. 164/2 (Maliye ve Gümrük Bakanlığı olarak belirtilmiş, günümüzde Hazine ve Maliye Bakanlığı): Çeşitli kanunlara tabi kamu görevlileri ve işçilere yapılan tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını sağlamak amacıyla bordro düzenlemesi, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye, aydan kısa ya da uzun süreli ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye yetkilidir. - DMK m. 164/3 (Maliye Bakanlığı): Kapsama giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya yetkilidir. Bu yetkiler, ödeme süreçlerinde standardizasyon, etkinlik ve modernizasyon sağlamayı amaçlamaktadır.