Türk Medeni Kanunu Madde 747'de düzenlenen zorunlu geçit hakkının kurulabilmesi için hangi temel koşullar aranır ve bu hak kime karşı, hangi sıra ile kullanılır?

Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 747'ye göre zorunlu geçit hakkının kurulabilmesi için aranan temel koşullar şunlardır: 1. Yeterli Geçidin Bulunmaması: Taşınmaz malikinin, taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli bir geçidi bulunmamalıdır. Mevcut geçidin ihtiyacı karşılamaması veya hiç olmaması durumu bu kapsama girer. 2. Tam Bedel Ödenmesi: Geçit hakkı isteyen malik, bu hakka karşılık olarak komşularına tam bir bedel ödemelidir. Bu bedel, geçitten kaynaklanan değer kaybı ve diğer zararları kapsar. 3. Komşuluk İlişkisi: Geçit hakkı, ancak komşu taşınmazlar üzerinden talep edilebilir. Zorunlu geçit hakkı kullanılırken izlenecek sıra ise şöyledir (TMK m. 747/2): - İlk Önce Kendisinden Geçit İstenmesi En Uygun Düşen Komşu: Bu değerlendirme, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre yapılır. Yani, taşınmazın ifrazı (bölünmesi) sonucu yola çıkışı kalmamışsa, ifrazdan önceki ana parselden pay alan ve yola cephesi olan komşudan öncelikle istenebilir. - Daha Sonra En Az Zarar Görecek Komşu: Eğer ilk kriter uygulanamıyorsa veya birden fazla seçenek varsa, geçit hakkı tesisinden en az zarar görecek olan komşuya karşı kullanılır. TMK m. 747/3 uyarınca zorunlu geçit, iki tarafın (hem geçit isteyenin hem de geçit veren komşunun) menfaati gözetilerek belirlenir. Bu, en kısa ve en az masraflı güzergahın seçilmesi, tarım arazilerine en az zarar verecek şekilde düzenlenmesi gibi hususları içerir.