Bir fail, basit taksirle (TCK m. 22/2) işlediği bir fiil sonucu birden fazla kişinin ölümüne neden olmuştur (TCK m. 85/2). Mahkeme temel cezayı belirlerken hangi kriterleri göz önünde bulundurmalıdır? Ölen kişi sayısının fazla olması, temel cezanın alt sınırdan (2 yıl) belirlenmesine engel midir?
Mahkeme, TCK m. 85/2'den temel cezayı belirlerken, TCK m. 61/1'deki genel kriterler ile TCK m. 22/4'teki özel kriteri (kusur) bir bütün olarak değerlendirmelidir. TCK m. 85/2'nin ceza aralığı 2 yıldan 15 yıla kadar hapistir. Temel ceza belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken başlıca kriterler şunlardır: 1. **Failin Kusurunun Ağırlığı (TCK m. 22/4):** Bu en önemli kriterdir. Failin kusurunun derecesi (asli, tali, tam kusurlu olması), ihlal ettiği kuralın niteliği ve sayısı, temel cezanın alt sınırdan ne kadar uzaklaşılacağını belirleyen ana faktördür. 2. **Meydana Gelen Zararın Ağırlığı (TCK m. 61/1-e):** Ölen ve yaralanan kişi sayısı, bu kriterin en somut göstergesidir. TCK m. 85/2 zaten birden fazla ölüm veya bir ölüm ve yaralanma halini düzenleyerek zararın büyüklüğünü bir nitelikli hal olarak kabul etmiştir. Ancak bu nitelikli hal içinde dahi, iki kişinin ölmesi ile on kişinin ölmesi arasında bir fark vardır. Ölen kişi sayısının artması, zararın ağırlığını artırır ve bu durum, temel cezanın alt sınırdan uzaklaştırılarak belirlenmesi için önemli bir gerekçedir. 3. **Suçun İşleniş Biçimi (TCK m. 61/1-a):** Failin eylemi sırasındaki pervasızlığı, olayın meydana geldiği yerin ve zamanın özellikleri (örneğin, bir okul önünde aşırı hız yapması) gibi unsurlar da cezanın bireyselleştirilmesinde dikkate alınır. **Ölen Kişi Sayısının Fazla Olmasının Etkisi:** Ölen kişi sayısının fazla olması (örneğin 5-10 kişi), 'meydana gelen zararın ağırlığı'nın çok yüksek olduğunu gösterir. Bu durum, TCK m. 3'teki 'orantılılık ilkesi' gereğince, cezanın da bu ağırlıkla orantılı olmasını gerektirir. Dolayısıyla, bu kadar ağır bir sonuç varken, mahkemenin, özellikle de failin kusuru asli veya tam ise, temel cezayı alt sınırdan (2 yıl) belirlemesi, orantılılık ilkesine ve hakkaniyete aykırı olur. Bu, Yargıtay tarafından 'eksik ceza tayini' olarak değerlendirilip bir bozma nedeni sayılabilir. Mahkemenin, bu durumda temel cezayı alt sınırdan belirgin bir şekilde uzaklaştırarak tayin etmesi ve bunun gerekçelerini kararında açıkça göstermesi beklenir.